قارچ پوستی چیست؟ بهترین روش‌های درمان سریع و پیشگیری از قارچ پوستی

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکتر فوری

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. لطفا قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان متخصص پوست، مو و زیبایی دکتر فوری مشاوره بگیرید.

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

قرمزی، خارش، پوسته‌پوسته شدن سطح پوست شما ناخوشایند و آزاردهنده است قارچ‌های پوستی یکی از مشکلات رایج در بین افراد جامعه است حدود ۲۵ درصد جمعت جهان به این علائم دچار می‌شوند و این عفونت‌ها بیشتر در نواحی گرم و مرطوب بدن مثل کشاله ران زیر بغل و در نهایت روی سطح پوست و ناخن مشاهده می‌شوند خطرناک نیستند؛ ولی جدی هستند.

می‌توانید آنها را با یک کرم یا پماد درمان کنید برای جلوگیری از گسترش این عفونت‌های قارچی سریعاً به پزشک مراجعه کرده در مورد چگونگی جلوگیری از عود این بیماری و مراقبت‌های بهداشتی از پزشکتان مشاوره بگیرید.

شکل ظاهری قارچ پوستی

شکل ظاهری قارچ پوستی متنوع هستند، مانند:

عفونت‌های پوستی شما ممکن است با خارش، قرمزی و التهاب در ناحیه عفونی همراه باشد.
نواحی آلوده مخصوصاً در قسمت ناخن دچار پوسته‌پوسته شدن، همراه با خارش همراه است این نوع عفونت ترک‌های دردناک لای انگشتان پا را به وجود می‌آورد و گاهی اوقات منجر به تاول می‌شود.
عفونت‌هایی که معمولاً در نواحی مرطوب بدن مانند زیر بغل، بین انگشتان پا، کشاله ران و نواحی دیگر که عرق‌کردن بیشتر است با قرمزی و تاول چرکین همراه است.
در برخی موارد، قارچ‌های پوستی به شکل لکه‌های سفید یا قهوه‌ای دایره‌ای‌شکل در روی پوست در پشت گردن یا بازو ظاهر می‌شوند. این لکه‌ها معمولاً با خارش همراه نیستند، اما می‌توانند منجر به تغییر رنگ پوست و ظاهری ناخوشایند به پوست شما بدهند.
قارچ شایع پوستی دیگر در نواحی سر ایجاد می‌شود که به‌صورت دایره‌ای‌شکل هستند و در صورت عدم درمان منجر به کچلی می‌شوید.
درک دقیق از شکل ظاهری این عفونت‌ها می‌تواند به افراد کمک کند تا به‌موقع برای درمان اقدام کنند و از بروز عوارض ناشی از آن جلوگیری نمایند. همچنین، علائم ظاهری می‌توانند به پزشک در تشخیص و تجویز درمان مناسب کمک کنند.

انواع رنگ قارچ پوستی

قارچ‌های پوستی که هر کجای از بدن ظاهر می‌شوند به رنگ‌های مختلفی دارند که هر کدام نشانه‌ای از نوع خاصی از عفونت هستند.

قارچ مالاسزیا

عفونت‌های ناشی از قارچ‌های مالاسزیا معمولاً به‌صورت لکه‌های قهوه‌ای یا سفیدروی پوست ظاهر می‌شوند. این لکه‌ها معمولاً در نواحی چرب پوست مانند صورت، سینه و کمر دیده می‌شوند. این نوع عفونت‌ها به‌مرورزمان تغییر رنگ می‌دهند و نیاز به درمان دارند.

قارچ کاندیدا

عفونت‌های ناشی از قارچ‌های دیگر، مانند کاندیدا، بیشتر در نواحی مرطوب بدن ظاهر می‌شوند و به‌صورت قرمز و ملتهب به چشم میایند. این عفونت‌ها معمولاً در نواحی مانند زیر سینه، بین انگشتان پا و کشاله ران شایع‌تر هستند.

قارچ ناخن

این نوع قارچ باعث پوسته‌پوسته شدن ناخن و در نهایت کنده‌شدن آن می‌شود و ناحیه عفونی زرد و ضخیم می‌شود.

پای ورزشکار

شایع‌ترین نوع عفونت قارچی است که معمولاً هنگام راه‌رفتن در جاهای غیربهداشتی مثل حمام به وجود می‌آید. پوست لای ناخن سفید و شروع به پوسته‌پوسته شدن می‌شود.

عفونت پوستی در ناحیه سر

این نوع قارچ عفونی بیشتر در ناحیه سر اتفاق می‌افتد و باعث کچلی می‌شود بیشتر کودکان و نوجوانان را درگیر می‌کند.

شناخت انواع رنگ‌ها و ویژگی‌های ظاهری قارچ‌های پوستی باعث تشخیص بهتر و سریع‌تر عفونت‌ها می‌شود.

علل ایجاد قارچ پوستی

قارچ‌های پوستی به دلایل مختلفی ایجاد می‌شوند. یکی از اصلی‌ترین علل ایجاد این عفونت‌ها، رشد بیش از حد قارچ‌های موجود در پوست است که معمولاً در شرایط مرطوب و گرم رخ می‌دهد. این شرایط بیشتر به دلیل عرق‌کردن زیاد، پوشیدن لباس‌های تنگ و عدم تهویه مناسب پوست به وجود آید. اما ممکن است به‌صورت غیرمستقیم فرد به عفونت پوستی دچار شود قرارگرفتن در محیط‌های غیربهداشتی مثل حمام یا به‌صورت مسری از فرد دیگر گرفته باشد.

عامل خطر	توضیحات
سیستم ایمنی ضعیف	افراد مبتلا به دیابت، ایدز یا افرادی که تحت شیمی‌درمانی هستند بیشتر در معرض خطر هستند.
تعریق زیاد	محیط گرم و مرطوب باعث رشد قارچ‌ها می‌شود.
استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها	آنتی‌بیوتیک‌ها باکتری‌های مفید پوست را از بین می‌برند و خطر ابتلا به قارچ را افزایش می‌دهند.
پوشیدن کفش‌های تنگ و بسته	ایجاد محیط گرم و مرطوب برای رشد قارچ‌ها
استفاده مشترک از وسایل شخصی	انتقال قارچ از فردی به فرد دیگر

قارچ پوستی در نواحی مختلف بدن

قارچ‌های پوستی می‌توانند در نواحی مختلف بدن ایجاد شوند، اما برخی نواحی بیشتر از سایرین مستعد ابتلا به این عفونت‌ها هستند.

قارچ نواحی مرطوب بدن

قارچی که لای انگشتان پا را درگیر می‌کند و به‌اصطلاح پای ورزشکار گفته می‌شود باعث پوسته‌پوسته شدن لای انگشتان پا می‌شود. این قارچ به دلیل کفش تنگ، عدم تعویض جوراب عرق زده، استخر عمومی به وجود می‌آید.
قارچی که در کشاله ران، اندام تناسلی، قسمت داخلی ران و باسن را درگیر می‌کند به‌صورت خفیف واگیردار است و به آن خارش جوک هم می‌گویند باعث پوسته‌شدن، تورم، و قرمزی می‌شود معمولاً حلقوی هستند.
قارچی که در نواحی مرطوب و چین‌دار بدن مثل گردن رخ می‌دهند به آن قارچ کاندیدا هم می‌گویند و از نوع قارچ‌های مخمری هستند. اگر دچار چاقی یا مبتلا به دیابت هستید احتمال ابتلا به این نوع قارچ در شما زیاد است.

اونیکومیکوز

عفونت این نوع قارچ در ناخن‌های دست‌وپا است و باعث کنده‌شدن ناخن می‌شود. بیشتر در افراد مسن و دیابتی با سیستم ایمنی ضعیف‌تر بیشتر دیده می‌شود.

کرم حلقوی پوست سر

همان‌طور که از نامش پیداست باعث ایجاد عفونت پوست سر به‌صورت حلقوی می‌شود. این نوع قارچ از تماس فرد به اشیا آلوده، سگ و گربه، یا لباس ممکن است ایجاد شود. باعث قرمزی و برآمدگی در ناحیه سر می‌شود.

در برخی موارد، افرادی که به مدت طولانی در محیط‌های مرطوب مانند استخرها یا سونا قرار می‌گیرند، بیشتر در معرض ابتلا به این عفونت‌ها قرار دارند. ضعف سیستم ایمنی بدن، وجود بیماری‌های مزمن و استفاده از داروهای کورتیکوستروئیدی نیز می‌توانند خطر ابتلا به قارچ‌های پوستی را افزایش دهند. افرادی که مبتلا به دیابت هستند یا سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر در معرض این عفونت‌ها قرار دارند و باید به بهداشت پوست و نواحی مستعد توجه ویژه‌ای داشته باشند.

عوامل محیطی و ژنتیکی مؤثر

عوامل محیطی و ژنتیکی نیز می‌توانند در ایجاد قارچ‌های پوستی نقش داشته باشند.

عوامل محیطی

محیط‌های گرم و مرطوب می‌توانند شرایط مناسبی برای رشد قارچ‌ها فراهم کنند.
اگر شما که در مناطق گرمسیر زندگی می‌کنید یا در ورزش‌هایی انجام می‌دهید که منجر به عرق‌کردن زیاد می‌شود، ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به این عفونت‌ها قرار گیرید.
همچنین، استفاده از لباس‌های تنگ و غیرقابل‌تنفس می‌تواند به تشدید این شرایط کمک کند.

عوامل ژنتیکی

عوامل ژنتیکی نیز می‌توانند در خطر ابتلا به قارچ‌های پوستی مؤثر باشند.

برخی افراد به طور طبیعی پوست حساس‌تری دارند و بیشتر در معرض ابتلا به عفونت‌های قارچی هستند. در این موارد، آگاهی از تاریخچه خانوادگی و مشاوره با پزشک می‌تواند به پیشگیری از بروز این مشکلات کمک کند.
ممکن است به طور ارثی سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشید. ابتلا به قارچ پوستی را در شما بیشتر می‌کند.
اگر به طور ذاتی چاق هستید یا دچار بیماری دیابت هستید در معرض خطر عفونت قارچی قرار خواهید گرفت.
همچنین، فهمیدن اینکه چه عواملی می‌توانند بر روی پوست شما تأثیر بگذارند، می‌تواند به مدیریت بهتر بهداشت و پیشگیری از عفونت‌ها کمک کند.

نوع قارچ پوستی	مناطق مبتلا	علائم شایع
پای ورزشکار (Tinea pedis)	پاها، بین انگشتان	خارش، پوسته‌پوسته، ترک‌خوردگی پوست
کچلی (Tinea capitis)	پوست سر	لکه‌های طاسی، خارش، پوسته‌پوسته
قارچ کشاله ران (Tinea cruris)	کشاله ران، ران داخلی	خارش شدید، قرمزی، بثورات
قارچ ناخن (Onychomycosis)	ناخن‌ها	تغییر رنگ ناخن، ضخیم‌شدن ناخن، شکنندگی ناخن

راه‌های انتقال قارچ پوستی

در زیر به برخی از راه‌های شایع انتقال قارچ پوستی می‌پردازیم.

قرارگرفتن در محیط‌های گرم و مرطوب
فعالیت‌هایی که منجر به عرق‌کردن زیاد می‌شود.
استفاده از لباس‌های تنگ و غیرقابل‌تنفس می‌تواند به تشدید این شرایط کمک کند.
تست‌کردن یک محصول آرایشی جدید
در تماس با فرد آلوده بودن
نگهداری حیوانات خانگی مثل سگ و گربه
استفاده از استخر آلوده و غیربهداشتی
استفاده از وسایل شخصی دیگران مثل حوله و لباس و کیسه حمام
محیط‌های عمومی آلوده مثل باشگاه، سالن‌های ورزشی
استفاده از کفش‌های تنگ
پوشیدن جوراب‌هایی که هیچ‌وقت شسته نشده‌اند.
حمام و آشپزخانه در صورت رعایت عدم بهداشت مستعد رشد قارچ هستند.

توجه: درصورتی‌که هرگونه علائم قارچ‌های پوستی، مانند خارش، قرمزی، پوسته‌پوسته شدن یا تغییر رنگ پوست، را مشاهده کردید به پزشک مراجعه کنید. پزشک با بررسی نشانه‌ها و انجام آزمایش‌های لازم، نوع قارچ و درمان مناسب را برای شما مشخص می‌کند.

درمان قارچ پوستی

درمان قارچ‌های پوستی معمولاً شامل استفاده از داروهای موضعی و خوراکی است که به کاهش علائم و ازبین‌بردن قارچ‌ها کمک می‌کند. داروهای موضعی معمولاً شامل کرم‌ها و پمادهایی هستند که مستقیماً بر روی ناحیه آلوده قرار می‌گیرند که می‌توانید این داروها را بدون تجویز نسخه پزشک از داروخانه بگیرید این داروها به‌سرعت علائم را کاهش می‌دهند و به بهبود وضعیت پوست کمک می‌کنند. در برخی موارد، پزشک ترجیح می‌دهد داروهای خوراکی را برای بعضی از قارچ‌ها تجویز کند که به درمان عفونت‌های شدیدتر کمک می‌کند.

داروهای خوراکی و موضعی

برای درمان عفونت‌های قارچی شدیدتر از داروهای خوراکی استفاده کنید. این داروها به طور سیستمیک عمل می‌کنند و باعث کنترل عفونت در کل بدن شما می‌شود. در کنار این داروها، استفاده از داروهای موضعی مانند کرم‌های ضدقارچی می‌تواند به تسریع روند بهبودی و کاهش علائم کمک می‌کند.

فلوکونازول
کتوکونازول

ضدقارچ‌های موضعی

این داروها به‌صورت کرم، لوسیون، شامپو در بازار موجود هستند. بدون نسخه پزشک هم می‌توانید این کرم‌ها را تهیه کنید.

کلوتریمازول (Canesten)
میکونازول (Daktacort و Daktarin)
تربینافین (لامیزیل)

در برخی از قارچ‌ها مثل عفونت ناخن ممکن است درمان آن طول بکشد و تا یک سال ادامه داشته باشد. بیشتر عفونت‌های ناشی از قارچ پوستی بعد از دو هفته بهبود می‌یابند.

در انتخاب داروهای مناسب، مشاوره با پزشک بسیار مهم است تا بتوانید درمانی متناسب با نوع عفونت خود دریافت کنید. همچنین، استفاده از داروها باید به طور منظم و طبق دستور پزشک انجام شود تا اثربخشی درمان به حداکثر برسد. عدم رعایت این نکات منجر به عود دوباره عفونت می‌شود. به یاد داشته باشید رعایت نکات بهداشتی دشمن قارچ پوستی است.

درمان خانگی قارچ پوستی

در کنار درمان‌های پزشکی، برخی درمان‌های خانگی نیز وجود دارند که به تسکین علائم قارچ‌های پوستی شما کمک می‌کنند.

از روغن‌های طبیعی مانند روغن درخت چای و آلوئه‌ورا به کاهش التهاب و خارش پوستی کمک بگیرید. همچنین، حفظ بهداشت مناسب و خشک نگه‌داشتن نواحی آلوده می‌تواند به جلوگیری از گسترش عفونت کمک کند.
استفاده از حمام‌های نمکی نیز یکی دیگر از روش‌های خانگی برای کاهش علائم قارچ‌های پوستی است. این حمام‌ها به تسکین خارش و التهاب کمک کرده و با ازبین‌بردن رطوبت در ناحیه آلوده، شرایط را بهبود می‌بخشند.
استفاده از سرکه نیز یکی از درمان‌های خانگی مؤثر است. محل پوست خود را روزانه چندین مرتبه با آب و سرکه بشویید.

بااین‌حال، باید توجه داشت که درمان‌های خانگی باید در کنار درمان‌های پزشکی انجام شوند و در صورت عدم بهبودی، بهتر است به پزشک مراجعه شود.

تن انگلیسی:

In some people, fungal rashes tend to come back (recur) even after treatment. Recurring infections may be due to genetics — you may be more prone to developing these infections. These steps can help prevent a rash from recurring or developing in the first place

ترجمه متن:

بثورات قارچی در برخی افراد ممکن است پس از درمان دوباره به وجود بیایند. این نوع عفونت‌ها می‌توانند به دلایل ژنتیکی بیشتر تکرار شوند، به این معنی که برخی افراد به طور طبیعی بیشتر به این عفونت‌ها مستعد هستند. برای جلوگیری از بازگشت یا بروز مجدد این بثورات، می‌توانید چند مرحله ساده را رعایت کنید.
my.clevelandclinic.org

درمان قارچ پوستی با روش‌های پزشکی

در موارد شدیدتر، پزشکان روش‌های پیشرفته‌تری برای درمان قارچ‌های پوستی شما مانند درمان با لیزر را پیشنهاد می‌کنند. این درمان‌ها معمولاً در مواردی که عفونت‌های قارچی مقاوم به درمان‌های معمولی وجود داشته باشد، مورداستفاده قرار می‌گیرند. لیزر یکی از روش‌های پزشکی برای ازبین‌بردن قارچ‌ها در عمق پوست است و روند بهبودی را تسریع می‌کند.

فواید درمان با لیزر

روش درمان سریع است.
نور لیزر مستقیماً به ناحیه آلوده تابیده می‌شود.
درمان به عمق پوست نفوذ می‌کند.
بدون عوارض جانبی است.
سرپایی صورت می‌گیرد.

در کنار مزایایی که دارد محدودیت‌هایی نیز در درمان با لیزر وجود دارد. تعداد جلسات درمانی زیاد و برای کسانی که در مضیقه مالی هستند گزینه مناسبی نیست؛ زیرا هزینه آن زیاد است.

همچنین، روش‌های جدیدی مانند درمان‌های ایمنوتراپی و استفاده از واکسن‌ها نیز در حال تحقیق و بررسی هستند و ممکن است در آینده راهکارهای مؤثرتری برای درمان عفونت‌های قارچی ارائه شود.

پیشگیری از قارچ پوستی

پیشگیری از قارچ‌های پوستی به‌اندازه درمان آنها مهم است. با رعایت نکات بهداشتی و ایجاد سبک زندگی سالم، می‌توان به طور قابل‌توجهی از ابتلا به این عفونت‌ها جلوگیری کرد.

نکات بهداشتی و سبک زندگی

حفظ تمیزی و خشکی نواحی مستعد به عفونت است.
پس از ورزش یا فعالیت‌های دیگر که باعث عرق‌کردن می‌شود، باید به‌سرعت بدن را خشک کرده و لباس‌های مرطوب را تعویض کرد.
اگر در مناطق گرمسیری و مرطوب زندگی می‌کنید لباس‌های گشاد بپوشید. با این کار از رشد قارچ جلوگیری می‌کنید.
رعایت بهداشت پا و جوراب
ناحیه آسیب‌دیده را زخم یا خراش ندهید. زیرا باعث گسترش قارچ به دیگر نواحی بدن می‌شود.
وسایل شخصی خود را مثل حوله، لباس یا ملحفه را به دیگران ندهید.
اگر دچار عفونت ناخن هستید با پای‌برهنه در استخر یا باشگاه راه نروید.
لباس، ملحفه، وسایل شخصی را مرتب بشویید.
استفاده از صابون‌های ضدقارچی در حمام و استحمام منظم می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به عفونت‌های قارچی کمک کند.
توجه به رژیم غذایی نیز می‌تواند در پیشگیری از عفونت‌های قارچی مؤثر باشد.
مصرف مواد غذایی حاوی پروبیوتیک‌ها می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کند و از رشد قارچ‌ها جلوگیری کند
دوری از استرس و بهبود کیفیت خواب نیز می‌تواند به حفظ سلامت پوست و جلوگیری از عفونت‌ها کمک کند.
ناخن‌های خود را کوتاه کنید این کار به تجمع قارچ به زیر ناخن جلوگیری می‌کند.
اگر دچار بیماری دیابت هستید مرتب قند خون خود را کنترل کنید.

عوارض عدم درمان قارچ پوستی

عدم درمان قارچ‌های پوستی می‌تواند منجر به عوارض جدی‌تری شود که به‌مرورزمان به وجود می‌آیند. عفونت‌های قارچی که درمان نشوند، می‌توانند به پوست آسیب برسانند و منجر به عفونت‌های باکتریایی ثانویه شوند. این وضعیت می‌تواند باعث افزایش التهاب، درد و ناراحتی در ناحیه آلوده شود و به کیفیت زندگی فرد آسیب بزند.

در صورت عدم درمان

قارچ‌ها می‌توانند به‌سرعت گسترش یابند و دیگر نواحی بدن شما را درگیر کنند.
در صورت خراشیدن ناحیه آلوده به قارچ، باعث عفونت‌های باکتریایی ثانویه می‌شوند
اگر ناخن شما دچار قارچ پوستی شده است ممکن است باعث ضخیم‌شدن، تغییر رنگ ناخن‌ها و شکنندگی آنها شود و ظاهری بد به ناخن شما می‌دهد.
در برخی از موارد نادر ممکن است که عفونت به سایر نقاط بدن مثل ریه‌ها منتقل شود.
ظاهر نامناسب پوست باعث کاهش اعتمادبه‌نفس شما می‌شود.
اگر دچار قارچ کرم حلقوی سر هستید در صورت عدم درمان باعث ریزش مو و کچلی می‌شود.

مدت‌ زمان لازم برای درمان قارچ پوستی

مدت‌زمان لازم برای درمان قارچ‌های پوستی بستگی به‌شدت عفونت و نوع قارچ دارد. در بسیاری از موارد، با استفاده از داروهای مناسب و رعایت نکات بهداشتی، عفونت‌ها در عرض چند هفته نهایت تا دو هفته بهبود می‌یابند. برای جلوگیری از بازگشت عفونت پوستی درمان را طبق دستور پزشک تا پایان بهبودی انجام دهید.

در برخی موارد قارچ ناخن ممکن است درمان طولانی‌تری نیاز باشد و تا یک سال طول می‌کشد. مشاوره با پزشک برای پیگیری وضعیت عفونت ضروری است.

نتیجه‌گیری و راهنمایی برای مراجعه به پزشک

قارچ‌های پوستی یکی از مشکلات شایع هستند که در صورت عدم درمان می‌توانند عوارض جدی به همراه داشته باشند. پوسته‌پوسته شدن، تاول، قرمزی پوست برای شما آزاردهنده است. قارچ‌های پوستی انواع مختلفی دارند که به تک‌تک آنها در این مقاله پرداختیم. بعضی از آنها مانند قارچ پوست سر در صورت عدم درمان منجر به کچلی می‌شود.

آگاهی از علائم، علل و روش‌های درمان این عفونت‌ها می‌تواند به شما کمک کند تا به‌موقع اقدام کنید و از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری نمایید. در نهایت، اگر علائم عفونت قارچی به مدت طولانی ادامه داشت یا شدت آنها افزایش یافت، مراجعه به پزشک متخصص برای تشخیص و درمان مناسب ضروری است.

اگر شما یا عزیزانتان علائم قارچ پوستی دارید، سریعاً به یک متخصص مراجعه کنید.