بواسیر (هموروئید) چیست؟
بواسیر، به عبارتی، یک حالت طبیعی است که در آن تودههای نرم و بالشمانند از سیاهرگها در ناحیه تحتانی راستروده و مقعد وجود دارد. این تودهها زمانی به مشکل تبدیل میشوند که سیاهرگها متورم و بزرگ شوند، مشابه رگهای واریسی که در پاها مشاهده میشود. برخی متخصصان بر این باورند که وجود هموروئید، نتیجهای از ایستادن و راهرفتن انسانها به حالت عمودی است که نیاز به مقابله با جاذبه دارد.
تأیید شده توسط پزشکان متخصص دکتر فوری
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. لطفا قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان فوق تخصص گوارش و کبد دکتر فوری مشاوره بگیرید.
فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
هموروئیدها به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
- هموروئید داخلی
- هموروئید خارجی
هموروئید داخلی در ناحیه پایین رکتوم شکل میگیرد و معمولاً بدون درد است، حتی اگر منجر به خونریزی شود. بهعنوانمثال، ممکن است فرد خون روشن را روی دستمال توالت یا در کاسه توالت مشاهده کند. در مواردی، هموروئید داخلی ممکن است به خارج از مقعد برود و این حالت میتواند به مشکلاتی نظیر تجمع مخاط و ذرات مدفوع منجر شود که باعث خارش و تحریک میگردد.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| بواسیر چیست؟ | تورم و التهاب رگهای مقعد و راست روده |
| علائم | درد، خارش، تورم، خونریزی |
| علل | یبوست، فشار زیاد، بارداری، چاقی |
| پیشگیری | مصرف فیبر، نوشیدن مایعات، ورزش |
| درمان | درمان خانگی، دارویی، جراحی |
| مراجعه به پزشک | خونریزی شدید یا عدم بهبود طی یک هفته |
برعکس، هموروئید خارجی به طور مستقیم زیر پوست اطراف مقعد قرار دارد و میتواند بسیار ناراحتکننده باشد. درصورتیکه لخته خونی در هموروئید خارجی تشکیل شود، درد ممکن است به طور ناگهانی و شدید بروز کند. فرد ممکن است تودهای را در ناحیه مقعد حس کند یا ببیند. معمولاً این لختهها بعد از مدتی حل میشوند، اما ممکن است نامطلوبترین عوارض، از جمله برچسبهای پوستی که موجب خارش و تحریک میشوند، باقی بمانند.
در نتیجه، هموروئیدها بهعنوان یک مسئله شایع و گاهی دردناک میتوانند زندگی روزمره افراد را تحتتأثیر قرار دهند و نیاز به توجه و درمان مناسب دارند.
علائم بواسیر
علائم مرتبط با تودهها در ناحیه مقعد ممکن است در برخی افراد وجود داشته باشد، هرچند که این تودهها همیشه با درد یا دیگر نشانهها همراه نیستند. درصورتیکه فردی با علائم زیر مواجه باشد، ممکن است نشانههایی از وجود تودهها باشد:
- خونریزی در حین اجابت مزاج که میتواند بهصورت خون قرمز روشن بر روی دستمال توالت، در آب توالت یا بر روی سطح مدفوع مشاهده شود.
- وجود یک توده یا برآمدگی در ناحیه داخلی یا اطراف مقعد.
- ترشح مخاطی لزج از مقعد که ممکن است باعث لکهدار شدن لباس زیر شود.
- احساس خارش و درد در ناحیه پوست اطراف مقعد.
- حس پری و ناراحتی در ناحیه مقعد.
- احساس عدم تخلیه کامل رودهها پس از استفاده از توالت.
- بروز درد و ناراحتی پس از اجابت مزاج.
این علائم ممکن است به دلیل وجود تودهها یا مشکلات دیگر در ناحیه مقعد ایجاد شوند و در صورت بروز، مشاوره پزشکی و ارزیابی دقیق توصیه میشود تا علت اصلی شناسایی و درمان مناسب انجام گیرد.
علائم بواسیر در مردان
علائم بواسیر در مردان شامل نشانههایی است که بهوضوح نشاندهنده وجود این مشکل هستند. از جمله این علائم، میتوان به وجود خون در مدفوع و خونریزی مقعدی اشاره کرد. بیماران ممکن است احساس درد شدید و ناراحتی در ناحیه مقعد داشته باشند که این وضعیت با تورم و التهاب در اطراف ناحیه همراه است.
خارش و سوزش نیز از دیگر علائم شایع به شمار میرود که میتواند کیفیت زندگی فرد را تحتتأثیر قرار دهد. همچنین، افراد ممکن است در نظافت ناحیه مقعد با مشکل مواجه شوند و نشت مدفوع یا ترشحات مخاطی را تجربه کنند. تغییرات در حس مقعدی نیز از دیگر نشانههایی است که باید موردتوجه قرار گیرد.
بواسیر در مردان میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. یکی از عوارض شایع، کمخونی ناشی از خونریزیهای مکرر است که میتواند بهسلامت عمومی فرد آسیب برساند. همچنین، هموروئید خفه شده میتواند باعث ایجاد درد و عوارض شدیدی شود که نیاز به درمان فوری دارد.
لختهشدن خون در ناحیه هموروئید نیز از دیگر مشکلاتی است که ممکن است بروز کند. درد و ناراحتی ناشی از این شرایط میتواند منجر به مشکلات خواب و بیخوابی شود و در نهایت کیفیت زندگی فرد به طرز قابلتوجهی کاهش یابد. این مجموعهعلائم و عوارض، ضرورت تشخیص و درمان بهموقع بواسیر را برای حفظ سلامت مردان نمایان میسازد.
علائم بواسیر در زنان
هموروئید داخلی در زنان به وضعیتی اشاره دارد که در آن سیاهرگهای موجود در کانال مقعدی و رکتوم دچار آسیب و تورم میشوند و در نتیجه تودههای بواسیری شکل میگیرند. به دلیل وجود عصبهای حسی کمتر در ناحیه راستروده، این تودهها معمولاً بدون درد همراه هستند و بیماران ممکن است تنها در حین دفع مدفوع خونریزی از رکتوم را تجربه کنند. این خونریزی معمولاً بهصورت خون قرمز روشن دیده میشود.
با پیشرفت بیماری و افزایش تورم، هموروئید ممکن است دچار پرولاپس شود، به این معنا که تودههای بواسیری از ناحیه مقعد بیرونزده و در برخی موارد با فشار انگشت به داخل مقعد باز میگردند. علائم بواسیر داخلی در زنان میتواند شامل موارد زیر باشد:
- خونریزی از ناحیه رکتوم بدون احساس درد
- پرولاپس هموروئید که با فشار به داخل مقعد برمیگردد.
- بیرونزدگی توده بواسیری که به طور خودبهخود پس از دفع به داخل مقعد باز میگردد.
- در مراحل پیشرفتهتر، ممکن است فرد با درد، سوزش و خارش در ناحیه مقعد مواجه شود.
از سوی دیگر، هموروئید خارجی به تودههای بواسیری اشاره دارد که در زیر پوست ناحیه مقعد قرار دارند و به دلیل وجود عصبهای حسی قوی در این ناحیه، فرد ممکن است درد شدید و قابلتوجهی را تجربه کند. علائم این نوع هموروئید میتواند شامل:
- خارش و سوزش در ناحیه مقعد
- خونریزی از مقعد
- علائم هموروئید ترومبوزه که شامل احساس درد شدید و تشکیل تودههای گوشتی در ناحیه مقعد است.
در نتیجه، هموروئید داخلی و خارجی هر دو میتوانند تأثیرات منفی بر کیفیت زندگی فرد داشته باشند و نیازمند توجه و درمان مناسب هستند.
متن انگلیسی:
Hemorrhoids are usually caused by increased pressure due to pregnancy, being overweight, or straining during bowel movements.
ترجمه متن:
بواسیر معمولاً به دلیل افزایش فشار ناشی از بارداری، اضافه وزن یا زور زدن در هنگام اجابت مزاج ایجاد می شود.
منبع: www.health.harvard.edu
انواع بواسیر
بواسیر داخلی
بواسیر داخلی، نوعی از هموروئید است که در بالای خط دندانهای مقعد قرار دارد و در نواحی بالاتر و پایینتر از آن با پوست پوشیده شده است. به دلیل عدم وجود پایانههای عصبی حساس به درد در کانال مقعد، این نوع بواسیر معمولاً دردناک نیست. بااینحال، ممکن است در حین عمل دفع خونریزی ایجاد کند. بواسیر داخلی به چهار درجه تقسیم میشود:
درجه ۱: در این مرحله، سیاهرگها گشاد میشوند؛ اما از مقعد خارج نمیشوند و تنها گاهی خونریزی دارند.
درجه ۲: علاوه بر خونریزی، زائدهای نیز وجود دارد که هنگام دفع مدفوع از مقعد بیرون میزند و پس از آن به حالت اولیه خود برمیگردد.
درجه ۳: در این مرحله، بواسیر از مقعد خارج میشود و به طور خودبهخود به درون مقعد برنمیگردد و فرد باید با دست آن را به داخل برگرداند.
درجه ۴: در این حالت، بواسیر به طور دائمی از مقعد بیرونزده و امکان بازگشت آن به داخل بدون کمک وجود ندارد.
بواسیر خارجی
بواسیر خارجی، به برآمدگی نرمی اطلاق میشود که بعد از خط دندانهای مقعد قرار دارد. این نوع هموروئید به دلیل وجود پایانههای عصبی در بافتهای اطراف مقعد، باعث درد، سوزش و خارش شدید میشود. بواسیر خارجی به طور خاص هنگام انجام فعالیتهای بدنی، دفع مدفوع یا نشستن، احساس ناراحتی بیشتری را به همراه دارد. علائم این نوع بواسیر شامل خارش، سوزش، برآمدگی دور مقعد و خونریزی خفیف در حین اجابت مزاج است.
پرولاپس
پرولاپس یا بیرونزدگی مقعد، نوعی از هموروئید است که زمانی رخ میدهد که هموروئید داخلی متورم شده و از مقعد خارج میشود. در این وضعیت، هموروئید داخلی ممکن است به حدی ملتهب شود که به بیرون از دهانه مقعد کشیده شود. این شرایط بهعنوان افتادگی یا پرولاپس بواسیر شناخته میشود و معمولاً بهصورت برآمدگی و تورم در خارج از مقعد قابلمشاهده است. با استفاده از آینه، میتوان این وضعیت را مشاهده کرد.
انواع بواسیر (هموروئید) به چهار درجه تقسیم میشوند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند.
درجه اول بواسیر، حالتی است که در آن هیچ پرولاپسی وجود ندارد و فرد هیچگونه علائمی را تجربه نمیکند. درجه دوم، پرولاپس تنها در زمان فشار به ناحیه مقعد یا روده بزرگ، مانند زور زدن هنگام اجابت مزاج، ایجاد میشود و پس از آن به حالت طبیعی بازمیگردد.درجه سوم، پرولاپس رخ میدهد و فرد برای بازگشت به حالت عادی نیاز به فشار دستی دارد.
در این مرحله، ضرورت درمان وجود دارد تا از بروز دردهای شدید جلوگیری شود. در نهایت، درجه چهارم، پرولاپس به حدی شدید است که فرد نمیتواند آن را بدون احساس درد زیاد به داخل فشار دهد و در این شرایط نیاز به اقدام فوری برای درمان احساس میشود.
بواسیر ترومبوزه نیز یکی از اشکال پیچیده این بیماری است که در آن یک لخته خون تشکیل میشود و باعث ایجاد برآمدگی سفتی در ناحیه مقعد میگردد. این نوع بواسیر میتواند در داخل یا خارج از خط دندانهای مقعد ایجاد شود و معمولاً به رنگهای بنفش یا آبی دیده میشود. در ۷۲ ساعت اول، فرد مبتلا به بواسیر ترومبوزه درد شدیدی را تجربه میکند که پس از خونریزی یا جذب لخته خون، این درد کاهش مییابد.
درمان بواسیر ترومبوزه ضروری است، زیرا عوارض ناشی از آن میتوانند بهطورجدی بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارند و در برخی موارد ممکن است عواقب جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
علل ایجاد بواسیر
سیاهرگهای اطراف ناحیه مقعد تحتتأثیر فشار قرار میگیرند و ممکن است بهصورت برجسته یا متورم دیده شوند. بواسیر که نوعی بیماری شایع است، معمولاً به دلیل افزایش فشار در قسمت پایینی رکتوم بروز میکند. این فشار میتواند ناشی از عوامل متعددی باشد، از جمله:
- تلاش شدید هنگام اجابت مزاج
- نشستن طولانیمدت، بهویژه روی توالت
- وجود اسهال مزمن یا یبوست
- اضافهوزن و چاقی
- دوران بارداری
- انجام رابطه مقعدی
- رژیم غذایی با فیبر کم
- بلندکردن مکرر اشیای سنگین
علاوه بر این، با افزایش سن، احتمال ابتلا به هموروئید نیز افزایش مییابد. این امر به دلیل ضعف و کشیدگی بافتهای حمایتکننده از وریدهای راستروده و مقعد است. همچنین، در دوران بارداری، فشار ناشی از وزن کودک میتواند بر ناحیه مقعد تأثیر بگذارد و احتمال بروز بواسیر را افزایش دهد. در کل، شناخت عوامل خطر و رفتارهای پرخطر میتواند به پیشگیری و مدیریت این وضعیت کمک کند.
تشخیص بیماری بواسیر
پزشک معمولاً میتواند بواسیر را بر اساس تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی بیمار تشخیص دهد. بواسیر خارجی بهراحتی با بررسی ناحیه اطراف مقعد قابلشناسایی است. اما برای تشخیص هموروئید داخلی، پزشک اقدام به انجام معاینه دیجیتالی رکتوم میکند و ممکن است از روشهای دیگری برای مشاهده داخل مقعد و راستروده استفاده کند.
تاریخچه پزشکی
پزشک از بیمار میخواهد تا تاریخچه پزشکی خود را ارائه دهد و علائم موجود را توصیف کند. او ممکن است سؤالاتی درباره عادات غذایی، عادات دفع، استفاده از تنقیه و ملینها و همچنین شرایط پزشکی فعلی بیمار بپرسد.
معاینه فیزیکی
در این مرحله، پزشک ناحیه اطراف مقعد بیمار را بررسی میکند تا علائمی از جمله:
- توده یا تورم
- بواسیر داخلی که ممکن است از دهانه مقعد خارج شده باشد (پرولاپس)
- هموروئید خارجی که ممکن است به دلیل لخته خون در ورید ایجاد شده باشد
- نشت مدفوع یا مخاط
- تحریک پوست
- برچسبهای پوستی که به دنبال حلشدن لخته خون در هموروئید خارجی باقی میمانند
- شقاق مقعد که یک پارگی کوچک در ناحیه مقعد است و ممکن است باعث خارش، درد یا خونریزی شود
در ادامه، پزشک معاینه دیجیتال رکتوم را انجام میدهد تا به بررسی موارد زیر بپردازد:
- تنش و تون عضلات مقعد
- حساسیت، وجود خون، هموروئید داخلی و هرگونه توده یا ضایعه دیگر
این فرایندها به پزشک کمک میکند تا تشخیص دقیقی از وضعیت بیمار داشته باشد و درمان مناسب را پیشنهاد دهد.
درمان بیماری بواسیر
درمان هموروئید یا بواسیر میتواند از روشهای خانگی شروع شود که در بسیاری از موارد مؤثر واقع میشوند. یکی از این روشها، افزایش مصرف مواد غذایی غنی از فیبر است که به نرمشدن مدفوع و کاهش فشار هنگام دفع کمک میکند. این تغییرات باید بهتدریج در رژیم غذایی گنجانده شوند تا از بروز مشکلات گوارشی مانند نفخ جلوگیری شود.
درمانهای موضعی
همچنین، استفاده از درمانهای موضعی نیز میتواند گزینهای مناسب باشد. کرمها و شیافهای حاوی هیدرو کورتیزون که بهراحتی در داروخانهها قابلدسترسی هستند، میتوانند در تسکین درد و التهاب مؤثر باشند. پدهای حاوی فندق جادوگر و داروهای بیحسی موضعی نیز از دیگر گزینههای مفید در این زمینه به شمار میروند.
غوطهوری در آب گرم
غوطهوری در آب گرم یا انجام حمام نشسته به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، چند بار در طول روز، میتواند به کاهش ناراحتی در ناحیه مقعد کمک کند. این روش معمولاً با استفاده از حمام سیتز انجام میشود. همچنین، مصرف مسکنهای خوراکی مانند استامینوفن، آسپرین یا ایبوپروفن میتواند در کاهش دردهای ناشی از هموروئید نقش مؤثری داشته باشد.
معمولاً با رعایت این روشها، علائم هموروئید در طی یک هفته بهبود مییابد. درصورتیکه علائم بهبود نیافت، مشاوره با پزشک توصیه میشود و در صورت بروز درد یا خونریزی شدید، باید بهسرعت به پزشک مراجعه کرد.
در مواردی که هموروئید باعث ناراحتی خفیفی شود، پزشک ممکن است کرمها، پمادها یا شیافهایی را تجویز کند که بدون نسخه نیز قابلتهیه هستند. این محصولات معمولاً حاوی ترکیباتی همچون فندق جادوگر، هیدروکورتیزون و لیدوکائین هستند که میتوانند به طور موقت درد و خارش را کاهش دهند. باتوجهبه این نکات، درمان هموروئید بهصورت مؤثری میتواند کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد.
باید به این نکته توجه کرد که استفاده طولانیمدت از هیدروکورتیزون میتواند منجر به نازک شدن پوست شود؛ بنابراین، مشاوره با پزشک در مورد مدتزمان مصرف این دارو بسیار حائز اهمیت است.
در شرایطی که یک هموروئید خارجی دچار لخته خون و درد شدید شود، پزشک ممکن است اقدام به ترومبکتومی کند. این روش که معمولاً باید در عرض ۷۲ ساعت پس از ایجاد لخته انجام شود، میتواند بهسرعت و به طرز مؤثری درد بیمار را کاهش دهد.
برای خونریزیهایی که متوقف نمیشوند یا در موارد هموروئیدهای دردناک، پزشک ممکن است روشهای کم تهاجمی دیگری را پیشنهاد کند. این درمانها معمولاً در مطب پزشک یا در محیطهای سرپایی انجام میشوند و اغلب نیاز به داروهای بیحسکننده ندارند.
بستن نوار لاستیکی
بستن نوار لاستیکی یکی از روشهای درمان هموروئید داخلی است که در آن پزشک یک یا دو باند لاستیکی کوچک را در اطراف پایه هموروئید قرار میدهد. این عمل باعث قطع جریان خون به هموروئید شده و در نتیجه، هموروئید بهتدریج از بین میرود و معمولاً در عرض یک هفته میافتد. بااینحال، این روش ممکن است موجب ناراحتی و خونریزی شود که معمولاً در ۲ تا ۴ روز پس از عمل آغاز میگردد، اگرچه شدت این خونریزی بهندرت زیاد است. در برخی موارد، عوارض جدیتری نیز ممکن است بروز کند.
اسکلروتراپی
روش دیگری که در درمان هموروئید به کار میرود، اسکلروتراپی است. در این شیوه، پزشک با تزریق یک محلول شیمیایی به بافت هموروئید، تلاش میکند تا اندازه آن را کاهش دهد. این تزریق معمولاً با درد کمی همراه است و در برخی موارد ممکن است از روش بستن نوار لاستیکی مؤثرتر باشد.
تکنیکهای انعقاد که شامل استفاده از لیزر، نور مادونقرمز یا حرارت است، بهعنوان گزینههای دیگری برای درمان هموروئیدهای داخلی که دچار خونریزی کوچک شدهاند، مطرح میشوند. این روشها عموماً عوارض جانبی کمتری دارند و باعث ایجاد ناراحتی کمتری برای بیمار میشوند.
روش های جراحی
در شرایطی که درمانهای غیرجراحی مؤثر نباشند یا هموروئید بزرگ باشد، جراحی ممکن است ضروری شود. یکی از این روشهای جراحی، هموروئیدکتومی است که در آن جراح بافت اضافی هموروئید را که عامل خونریزی است، با استفاده از تکنیکهای مختلف حذف میکند. این عمل معمولاً با بیحسی موضعی و داروهای کاهش اضطراب انجام میگیرد و در برخی موارد ممکن است از بیهوشی نخاعی یا عمومی نیز استفاده شود.
هموروئیدکتومی
هموروئیدکتومی به عنوان یکی از مؤثرترین و جامعترین روشها برای درمان هموروئیدهای شدید یا عودکننده شناخته میشود. با این حال، عوارض ممکن شامل مشکلات موقتی در ادرار کردن است که ممکن است به عفونت ادراری منجر گردد. این عارضه عمدتاً بعد از استفاده از بیحسی نخاعی ایجاد میشود. به طور معمول، بیماران پس از عمل ممکن است دچار درد شوند که با داروهای مسکن قابل کنترل است. همچنین نشستن در آب گرم میتواند به تسکین درد کمک کند.
هموروئیدوپکسی منگنه
روش دیگری که در درمان هموروئید استفاده میشود، منگنه زدن هموروئید یا هموروئیدوپکسی منگنه است. در این روش، با ایجاد انسداد در جریان خون به بافت هموروئیدی، درمان انجام میشود و معمولاً برای هموروئیدهای داخلی مناسب است. این شیوه معمولاً درد کمتری نسبت به هموروئیدکتومی دارد و بیماران میتوانند سریعتر به فعالیتهای روزمره خود بازگردند. با این حال، در مقایسه با هموروئیدکتومی، خطر عود هموروئید و افتادگی رکتوم در این روش بیشتر است. پرولاپس رکتوم به حالتی اطلاق میشود که بخشی از رکتوم از مقعد خارج میشود.
عوارض دیگری که ممکن است در پی این روشها بروز کند، شامل خونریزی، مشکلات در تخلیه مثانه و احساس درد است. یکی از عوارض نادر و جدی، عفونت خونی به نام سپسیس میباشد که میتواند تهدیدی برای حیات به شمار آید.
داروهای درمان بواسیر
درمان بواسیر عمدتاً از طریق استفاده از کرمها، پمادها و قرصها به منظور کنترل علائم و کاهش التهاب، خارش و درد انجام میشود. موارد درمانی متنوعی وجود دارد که شامل کرمهای استروئیدی، پمادهای بیحسکننده و قرصهای مسکن است. همچنین در شرایط خاص، شیافها و داروهای ضد یبوست نیز تجویز میشوند.
درمان بواسیر با کرمها و پمادها
کرمها و پمادهای استروئیدی
کرمها و پمادهای استروئیدی که شامل کورتیکواستروئیدهایی مانند هیدروکورتیزون هستند، به طور مؤثری خارش، درد و التهاب را کاهش میدهند، اما مصرف آنها باید به مدت کوتاه باشد تا عوارض جانبی به حداقل برسد.
کرمهای حاوی اکسید روی
کرمهای حاوی اکسید روی نیز با خاصیت آنتیباکتریایی و ضدالتهابی خود، در کاهش خارش و حساسیت مؤثرند.
پمادهای حاوی عصاره فندق افسونگر
از دیگر گزینهها، پمادهایی با عصاره فندق افسونگر هستند که به عنوان قابض عمل کرده و تورم و خونریزی را کاهش میدهند.
کرمهای بیحسکننده
علاوه بر این، کرمهای بیحسکننده حاوی لیدوکائین یا بنزوکائین به تسکین درد و خارش کمک میکنند و نرمکنندهها نیز از خشکی و آسیب به پوست جلوگیری میکنند.
درمان بواسیر با قرصها
مسکنهای ضدالتهابی
در زمینه قرصها، مسکنهای ضدالتهابی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن برای کاهش درد و التهاب تجویز میشوند. همچنین، قرصهای تقویتکننده عروق که معمولاً شامل دیوسمین و هسپریدین هستند، به تقویت دیواره رگها و کاهش تورم کمک میکنند. در موارد عفونت، آنتیبیوتیکها مورد استفاده قرار میگیرند و در وضعیتهای شدید ممکن است به جراحی نیاز باشد.
درمان یبوست
داروهای ملین و ورزش
درمان یبوست نیز بخشی از مدیریت بواسیر است. داروهای ملین مانند داکوزات و پسیلیوم میتوانند به بهبود حرکات روده و کاهش تحریک بواسیر کمک کنند. راهکارهای طبیعی نظیر ورزش، نوشیدن مایعات کافی و رعایت رژیم غذایی غنی از فیبر نیز مؤثر هستند.
شیوه استفاده از شیافها
شیافها که حاوی مواد ضدالتهاب و ضدخارش هستند، به درمان بواسیر داخلی کمک میکنند. برای استفاده از شیاف، ابتدا باید دستها را بهدقت شست و در حالت درازکش شیاف را وارد کرد. همچنین، باید حداقل ۱۵ دقیقه برای جذب آن صبر کرد و بهتر است پس از دفع مدفوع از آن استفاده شود.
نکات مهم
نکات مهم در درمان بواسیر شامل مصرف داروها طبق تجویز پزشک است؛ زیرا استفاده طولانیمدت از برخی داروها، مانند استروئیدها، ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشد. همچنین، پیشگیری از یبوست از طریق تنظیم رژیم غذایی و مصرف فیبر از اهمیت بالایی برخوردار است. رعایت بهداشت ناحیه مقعد نیز با شستشوی ملایم و خشک نگهداشتن آن، به کاهش تحریک و پیشگیری از عفونت کمک میکند. نهایتاً، در صورت تشدید علائم یا بروز عوارضی مانند خونریزی شدید یا درد غیرقابل تحمل، مراجعه به پزشک ضروری است.
عوارض بواسیر
بواسیر یا هموروئید یکی از اختلالات رایج در ناحیه مقعد است که به دلیل التهاب و ورم رگهای خونی در این ناحیه به وجود میآید. عوارض ناشی از بواسیر میتواند شامل موارد زیر باشد:
درد و ناراحتی یکی از علائم بارز این بیماری است که معمولاً هنگام نشستن یا دفع مدفوع تشدید میشود. بواسیر خارجی اغلب درد بیشتری نسبت به بواسیر داخلی دارد. خونریزی نیز از دیگر نشانههای شایع بواسیر است که معمولاً در زمان دفع مدفوع اتفاق میافتد. خونریزی به رنگ قرمز روشن بوده و ممکن است بر روی مدفوع یا دستمال توالت مشاهده شود.
علاوه بر این، بواسیر میتواند منجر به خارش و سوزش در ناحیه مقعد شود که این حالت معمولاً به دلیل ترشحات یا تحریک پوست ایجاد میشود. در مراحل پیشرفتهتر، احتمال ایجاد برآمدگیهایی در ناحیه مقعد وجود دارد که در حالت ایستاده یا نشسته، بیشتر حس میشود. درصورتیکه بواسیر بهدرستی درمان نشود، ممکن است عفونت ایجاد شود و این عفونت میتواند منجر به بروز آبسه یا فیستول در ناحیه مقعد گردد.
گاهی اوقات، خون در بواسیر خارجی لخته میشود که این مسئله به ایجاد یک برآمدگی سخت و دردناک منجر میشود و نیاز به درمان فوری دارد. در موارد نادر و حاد، بواسیر میتواند به ضعف عضلات مقعدی منجر شود و بیاختیاری مدفوع را ایجاد کند. همچنین، درصورتیکه خونریزی ناشی از بواسیر مداوم و شدید باشد، فرد ممکن است دچار کمخونی ناشی از فقر آهن شود.
برای پیشگیری و درمان بواسیر، توصیه میشود که افراد به مصرف کافی فیبر، مایعات و انجام فعالیت بدنی منظم توجه داشته باشند، چرا که این عوامل میتوانند به بهبود حرکات روده و کاهش احتمال بروز یبوست کمک کنند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک
اگر شما هم با مشکل بواسیر دستوپنجه نرم میکنید و علائمی مثل خونریزی مقعد، درد یا ناراحتی را تجربه میکنید، بهتر است این موضوع را جدی بگیرید. خونریزی از مقعد میتواند نشاندهنده بواسیر باشد، اما ممکن است به دلایل جدیتری مثل شقاق مقعد، پولیپ، یا حتی سرطان روده بزرگ هم مربوط باشد؛ بنابراین، مراجعه به پزشک برای بررسی و تشخیص دقیق بسیار مهم است.
پزشک با انجام معاینات لازم و در صورت نیاز، آزمایشاتی مثل کولونوسکوپی، علت اصلی علائم شما را شناسایی میکند. بسته به نوع و شدت بواسیر، درمانهای مختلفی وجود دارد؛ از تغییرات در رژیم غذایی و مصرف داروهای موضعی تا روشهای غیرجراحی مثل اسکلروتراپی یا بستن باند لاستیکی. در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به جراحی باشد.
خبر خوب این است که بواسیر یک بیماری قابل درمان است و با انتخاب روش مناسب میتوان علائم آن را بهخوبی کاهش داد. همچنین تغییر در سبک زندگی میتواند به کنترل و پیشگیری از بواسیر کمک کند. بهعنوانمثال، مصرف فیبر کافی از میوهها، سبزیجات و غلات کامل، نوشیدن آب زیاد و اجتناب از نشستنهای طولانیمدت میتواند فشار روی رگهای مقعدی را کاهش دهد و از عود بیماری جلوگیری کند.
اگر به دنبال یک پزشک متخصص در زمینه داخلی، گوارش یا جراحی عمومی هستید، میتوانید از پلتفرمهای آنلاین مثل سایت دکتر فوری استفاده کنید. این سایت به شما این امکان را میدهد که بهراحتی و در کمترین زمان، نوبت حضوری یا مشاوره آنلاین با پزشکان مجرب بگیرید.
از طریق مشاوره آنلاین، میتوانید بدون نیاز به خروج از خانه، سؤالاتتان را مطرح کرده و راهنماییهای اولیه را دریافت کنید. این خدمات نهتنها زمان و هزینه شما را صرفهجویی میکند، بلکه به شما اطمینان خاطر میدهد که روند درمانیتان را با آرامش بیشتری آغاز کنید.
سوالات متداول
- آیا بواسیر خطرناک است؟
بواسیر معمولاً خطرناک نیست اما اگر درمان نشود، ممکن است عوارضی مانند خونریزی شدید، کمخونی یا عفونت ایجاد کند.
- چگونه بفهمیم که بواسیر داریم؟
علائمی مثل خونریزی، درد، خارش، سوزش و بیرونزدگی در ناحیه مقعد از نشانههای بواسیر هستند. برای تشخیص قطعی، باید به پزشک مراجعه کنید.
- آیا بواسیر خودبهخود درمان میشود؟
در موارد خفیف، با رعایت رژیم غذایی و سبک زندگی سالم، ممکن است بهبود یابد، اما در موارد شدید نیاز به درمان پزشکی دارد.
- بهترین پماد برای بواسیر چیست؟
پمادهایی مثل آنتیهموروئید، لیدوکائین و هیدروکورتیزون به کاهش علائم کمک میکنند. پزشک میتواند بهترین گزینه را توصیه کند.
- آیا عمل جراحی بواسیر دردناک است؟
جراحی سنتی ممکن است دردناک باشد، اما روشهایی مانند لیزر درمانی درد کمتری دارند و روند بهبودی سریعتر است.
- بواسیر در زنان باردار چگونه درمان میشود؟
معمولاً با تغییر رژیم غذایی، افزایش مصرف فیبر و مایعات، ورزش ملایم و استفاده از پمادهای مخصوص تحت نظر پزشک کنترل میشود.
- آیا رابطه جنسی باعث بواسیر میشود؟
رابطه مقعدی میتواند فشار زیادی به رگهای این ناحیه وارد کند و احتمال بواسیر را افزایش دهد.
- چه غذاهایی برای بواسیر مضر است؟
غذاهای پرچرب، ادویهدار، فستفود، الکل و کافئین میتوانند علائم را تشدید کنند.
- آیا ورزش برای بواسیر مفید است؟
ورزشهای سبک مثل پیادهروی و یوگا مفید هستند، اما وزنهبرداری و تمرینات سنگین میتوانند فشار مضاعفی ایجاد کنند.
- بواسیر با سرطان روده ارتباط دارد؟
بواسیر و سرطان روده علائم مشابهی دارند، اما بواسیر باعث سرطان نمیشود. در صورت خونریزی مداوم، حتماً به پزشک مراجعه کنید.














