آموکسی سیلین چیست؟ نحوه مصرف، کاربردها و عوارض آن

ویدیو معرفی آموکسی‌ سیلین

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکتر فوری

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. لطفا قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان متخصص عفونی دکتر فوری مشاوره بگیرید.

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

آموکسی‌ سیلین چیست؟

اموکسی سیلین دارویی از نوع آنتی‌بیوتیک‌ها است و در دسته پنی‌سیلین‌ها قرار دارد. عفونت‌های باکتریال را از بین می‌برد. این عفونت‌ها ممکن است در هر کجای بدن ما رخ دهند. مردم عموم این دارو را به‌عنوان چرک‌خشک‌کن می‌شناسند؛ ولی اطلاعات درستی از این دارو ندارند. در واقع برای درمان سرماخوردگی و آنفلوانزا از آن استفاده می‌کنند؛ ولی مشاهده می‌کنند که بهبودی حاصل نمی‌شود.

این بیماری‌ها ویروسی هستند و آموکسی سیلین عفونت‌های ویروسی را درمان نمی‌کند. برای درمان بسیاری از عفونت‌هایی که منشأ باکتریایی دارند؛ مانند ذات‌الریه، عفونت گوش، بینی، گلو، مجرای ادراری، پوست، آبسه دندان کاربرد دارد. همچنین با ترکیب سایر داروها بیماری زخم معده را درمان می‌کند. این دارو فقط با نسخه پزشک در داروخانه‌ها عرضه می‌شود. در مواقعی که نیازی به مصرف آن ندارید استفاده نکنید. چرا که مقاومت بدن را نسبت به این دارو زیاد می‌کند.

اطلاعات شناسنامه‌ای و اشکال دارویی

نام ژنریک: آموکسی‌سیلین (Amoxicillin)

نام‌های تجاری رایج: آموکسی‌ سیلین، آموکسی‌کلاو (ترکیب با کلاوولانیک اسید)

دسته‌بندی دارویی: آنتی‌بیوتیک‌های پنی‌سیلینی

اشکال دارویی

قرص

کپسول

شربت

پودر محلول تزریقی

مکانیسم اثر آموکسی‌ سیلین در بدن

همان‌طور که گفتیم اموکسی سیلین دارویی است که با ازبین‌بردن باکتری‌های عامل عفونت باعث بهبودی و سلامتی بدن ما می‌شود. نحوه عمل آن به این صورت است که پروتئین‌های خاصی در دیواره سلولی باکتری‌ها وجود دارند که مسئول رشد و نمو و تقسیم باکتری هاست این دارو با اتصال به این پروتئین ها باعث مانع از فعالیت انها می شود در نتیجه دیواره سلولی تخریب و باکتری از بین می رود.

نحوه مصرف آموکسی‌ سیلین

وقتی که دارو را طبق تجویز پزشک از داروخانه تحویل گرفتید بهتر است ابتدا بروشور داخل جعبه را مطالعه کنید. بروشور داخل جعبه اطلاعات کاملی از نحوه مصرف و عوارض جانبی احتمالی است. با این کار به خودتان کمک می‌کنید تا دچار عوارض احتمالی نشوید.
دارو را کم‌وزیاد نکنید. طبق دستور پزشک مصرف کنید به یاد داشته باشید مقدار دوز مصرفی از فردی به فرد دیگری فرق می‌کند.
دارو به‌صورت کپسول و شربت است. بسته به نوع دارو دارد که آیا با غذا میل کنید یا بدون غذا اگر ناراحتی معده دارید بهتر است هنگام مصرف با غذا میل شود.
اصولاً دوره درمان 7 تا 10 روز است ولی اگر بهتر شدید دوره درمان راکامل کنید. این کار باعث می شود تا عفونت برنگردد و همچنین بدن نسبت به دارو مقاومت نشان ندهد.
این دارو را سر ساعت مشخصی بخورید. با این کار به عملکرد بهتر دارو کمک می‌کنید. اگر دکتر به شما مقدار دارو را هر 8 ساعت تجویز کرد. دارو را در طول روز طبق ساعت معینی تقسیم بندی کنید و مصرف کنید.
اگر دوز مصرفی را فراموش کردید بخورید به‌محض اینکه یادتان آمد آن را مصرف کنید. اگر نزدیک به دوز بعدی بود آن را نادیده بگیرید و طبق برنامه پیش بروید. از دوبرابر کردن دارو پرهیز کنید.
درصورتی‌که مصرف کردید و با علائمی مثل خارش، جوش، یا دچار تنگی نفس شدید دارو را قطع و به پزشک مراجعه کنید.

مقدار مصرف آموکسی‌ سیلین برای بزرگسالان و کودکان

مقدار و مصرف این دارو برای بزرگسالان و کودکان باتوجه‌به شرایط و شدت و سن آنها فرق دارد.

مقدار مصرف برای بزرگسالان

برای عفونت‌های که خفیف تا شدید 250 تا 500 میلی گرم هر 8 ساعت مصرف کنید.
500 تا 875 میلی گرم هر 12 ساعت میل کنید.
دارو را تا بهبودی کامل بسته به شرایط خودتان بین 7 تا 10 روز ادامه دهید.
برای عفونت‌های شدید 875 میلی گرم هر 12 ساعت.

مقدار مصرف برای کودکان

پزشک باتوجه‌به وزن و عفونت کودک مقدار مصرف را تجویز می‌کند.

به‌ازای هر کیلوگرم وزن کودک بین 20 تا 40 میلی گرم در روز تجویز می شود. این مقدار در عفونت های شدیدتر بین 80 تا 90 میلی گرم به ازای هر وزن کودک در روز و در سه نوبت تجویز می شود.

این دارو برای کودکان به‌صورت شربت است با طعم‌دهنده‌های مختلف تا کودک بتواند راحت آن را مصرف کند.

فراموشی مصرف دوز دارو و نحوه جبران

اگر دوز مصرفی را فراموش کردید به‌محض یادآوری آن را مصرف کنید و یا اگر به دوز بعدی نزدیک بود دوز فراموش شده را نادیده بگیرید این کار باعث می‌شود دو تا را هم‌زمان نخورید. برای اینکه همیشه دوزها را فراموش نکنید و سر ساعت معین مصرف کنید از تقویم یا هشدار موبایل استفاده کنید. مصرف در ساعت معین مقاومت دارو را کاهش می‌دهد و عملکرد آن را برای ازبین‌بردن باکتری بیشتر می‌کند. درصورتی‌که همیشه فراموش می‌کنید حتماً با پزشک مشورت کنید تا راهکارهایی برای شما ارائه دهد.

مصرف بیش از حد و اوردوز آموکسی‌ سیلین

درصورتی‌که این دارو بیشتر از حد معمول مصرف کردید ممکن است دچار عوارض جانبی جدی شوید. به برخی از این علائم در زیر اشاره می‌کنیم.

مشکلات گوارشی

تهوع
اسهال
استفراغ
درد ناحیه شکم

آلرژی‌های پوستی

خارش
راش پوستی

مشکلات تنفسی

تنگی نفس

تغییر در عملکرد کلیه

در بعضی موارد اوردوز در کلیه‌ها اختلال ایجاد می‌کند کاهش ادرار یا ورم را در پی خواهد داشت.
تغییر در سطح هوشیاری
تشنج

اگر دچار چنین علائمی شدید حتماً به اورژانس اطلاع دهید در صورتی خود یا عزیزانتان به اوردوز دچار شدید خونسردی خود را حفظ کرده علائم حیاتی فرد را چک کنید تا رسیدن پرسنل اورژانس آن را در وضعیت مناسب قرار دهید.

برای اینکه دچار اوردوز نشوید. از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنید. دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید.

اگر می‌خواهید دچار اوردوز نشوید مصرف دوز دارو را فراموش نکنید همیشه از هشدار گوشی موبایل، تقویم یا یادداشت‌های روزانه استفاده کنید.

نحوه نگهداری صحیح آموکسی‌ سیلین

دمای مناسب دارو بین 15 تا 30 درجه سانتی گراد است.
در جای خشک و خنک دور از رطوبت نگهداری شود محل‌های مرطوب مثل حمام و آشپزخانه جای مناسبی برای دارو نیستند. باعث کشیدن نم به داخل دارو می‌شود.
دور از دسترس اطفال نگهداری کنید جایی قرار دهید که کودک نتواند به آن دسترسی داشته باشد.
از قراردادن دارو در جعبه دیگری به‌جز جعبه اصلی خودداری کنید.
همیشه به تاریخ انقضای دارو توجه کنید مراقب باشید هنگام مصرف دارو از تاریخ انقضای آن نگذشته باشد.
اگر متوجه شدید که دارو بوی و طعم آن تغییر کرده است ان را مصرف نکنید.
فرم محلول خوراکی آن را قبل از مصرف تکان دهید. در یخچال به مدت 14 روز نگه دارید بیشتر از این نگهداری نکنید و شربت را دور بیندازید.

موارد مصرف آموکسی‌ سیلین

آموکسی سیلین دارویی از آنتی‌بیوتیک هاست که بسیاری از عفونت‌های باکتریایی را درمان می‌کند. به برخی از آنها اشاره می‌کنیم.

درمان عفونت‌های تنفسی (سینوزیت، گلودرد، برونشیت)

عفونت‌های مانند سینوزیت، گلودرد، و برونشیت منشأ باکتریایی دارند آموکسی درمان مؤثری برای این‌گونه عفونت‌هاست

کسانی که به سینوزیت مبتلا می‌شوند اصولاً علائمی مانند سردرد، گرفتگی بینی، و ترشحات غلیظ بینی دارند. این برونشیت عامل باکتریایی دارد. با مهار ساخت پروتئین از رشد باکتری جلوگیری می‌کند.

گلودرد یکی از عفونت‌های استرپتوکوکی است آموکسی سیلین با مهار و جلوگیری از این عفونت‌ها جلوی رشد باکتری را می‌گیرد و باعث تسکین و درد و التهاب ناشی از گلودرد می‌شود.

برونشیت‌ها در اثر عفونت باعث التهاب نایژه‌ها می‌شوند. فرد منجر به سرفه می‌شود و تنفس را مشکل‌ساز می‌کند. در این صورت آموکسی سیلین یک گزینه موثر درمانی به کار می‌رود با تخریب دیواره سلولی جلوی رشد باکتری را می‌گیرد و تولید خلط پشت گلو را کاهش و سرفه‌ها را کم می‌کند.

عفونت‌های دندان و لثه (نحوه مصرف برای آبسه دندان)

آبسه دندان یک عفونت شایع است که ریشه دندان یا بین لثه و دندان رخ می‌دهد. عفونت آن از نوع باکتریایی است که باعث درد . التهاب و تورم میشود. این دارو یک گزینه درمانی مناسب برای اینگونه عفونتهاست و با از بین بردن باکتری جلوی تشدید عفونت را می گیرد و همچنین باعث کاهش درد و التهاب ناشی از باکتری می شود.

عفونت لثه یکی دیگر از عفونت‌هاست که با مصرف این دارو باعث بهبودی و کاهش التهاب و قرمزی و درد لثه می‌شود. در برخی موارد در اثر عفونت زیاد لثه دچار خونریزی می‌شود. با مصرف این دارو خونریزی قطع و لثه بهبود می‌یابد.

برای درمان آبسه دندان نحوه مصرف مقدار و دوز دارو توسط پزشک تعیین می‌شود؛ ولی به‌طورکلی دوز معمول برای بزرگسالان 500 میلی گرم هر 8 ساعت است. طول دوره درمان بین 7 تا 10 روز است. درمان را تا اخرین روز ادامه دهید. تا بهبودی کامل را به دست اورید.

عفونت ادراری و تأثیر آموکسی‌ سیلین

عفونت‌های ادراری خیلی آزاردهنده هستند معمولاً با درد و تکرر ادرار و سوزش همراه هستند اینکه آیا دچار عفونت ادراری شده‌اید یا نه فقط توسط پزشک با یک سری ازمایش‌ها قابل‌تشخیص است. عفونت ادراری توسط باکتری‌هایی خاصی ایجاد می‌شوند بعضی از این باکتری‌ها به درمان مقاومت نشان می‌دهند پزشکان برای درمان به آنتی‌بیوتیک‌های خاصی مانند نیتروفورانتوئین روی می‌آورند. اما به‌هرحال برای کاهش درد و سوزش اموکسی سیلین 500 را هر 8 ساعت مصرف کنید. چنانچه بعد از مصرف علائمی مانند تب و سوزش بهبودی حاصل نشد حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

آیا آموکسی‌ سیلین برای جوش صورت مؤثر است؟

جوش‌ها انواع مختلفی دارند جوش‌های سرسیاه و سرسفید که از تجمع چربی زیر پوست بوجود می ایند و عامل باکتری ندارند. بعضی دیگر از جوش ها که باکتری ها در تشکیل انها دخیل هستند. باعث عفونت و در نتیجه التهاب و قرمزی، تورم می شوند که معمولا با درد همراه هستند. نوع جوش را پزشک تشخیص می دهد درصورتی که عامل جوش باکتری باشد اموکسی سیلین بهترین گزینه درمانی است. اما آنتی بیوتیک های خاصی دیگری مانند تتراسایکلین و مینوکسی سایکلین هم برای درمان اکنه به کار می روند. این داروها در درمان اکنه موثرتر هستند. در کنار درمان دارویی از درمان موضعی پمادهای ضد اکنه برای بهتر شدن پوستتان استفاده کنید.

تأثیر آموکسی‌ سیلین بر عفونت گوش و گلو

عفونت گوش مخصوصاً گوش میانی در اثر باکتری به نام استرپتوکوکوس پنومونیا به وجود می‌آید که با درد، تب، التهاب و ناراحتی همراه است. این دارو دیواره سلولی این باکتری را تخریب و مانع از رشد و تکثیر باکتری می‌شود. توجه داشته باشید این دارو عفونت خارجی گوش را درمان نمی‌کند.

عفونت گلو نیز یکی دیگر از عفونت‌هایی است که توسط اموکسی سیلین درمان می‌شود. این عفونت در اثر باکتری به نام استرپتوکوکوس پیوژنز ایجاد و باعث درد و تب و التهاب گلو می‌شود. برای درمان طبق معمول کپسول 500 میلی‌گرم را هر 8 ساعت در روز در ساعت معینی مصرف کنید. تا بهبودی کامل درمان را تا 10 روز ادامه دهید.

عوارض جانبی آموکسی‌ سیلین

اموکسی سیلین مانند سایر داروهای دیگر ممکن است عوارض جانبی داشته باشد. اما بعضی از این عوارض شایع هستند و در طول درمان از بین می‌روند و جای نگرانی نیست. در زیر به برخی از عوارض شایع و نادر می‌پردازیم.

عوارض شایع و نادر آموکسی‌ سیلین

عوارض شایع
تهوع
استفراغ
اسهال
درد شکم
سوءهاضمه
خارش پوستی
کهیر
تغییر رنگ زبان
عوارض نادر
عوارض آلرژیکی
تورم لب‌ها
زبان
صورت
تنگی نفس
ضربان قلب سریع
راش پوستی
کاهش ادرار
تورم مچ پا
زردی چشم، تهوع و استفراغ که در اثر مشکلات کبدی به وجود می‌آیند.
اسهال خونی
تشنج

این علائم خطرناک هستند در صورت مشاهده این علائم فوراً پزشک را مطلع کنید.

برای جلوگیری از به‌وجودآمدن این عوارض از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنید. مصرف خودسرانه باعث مقاومت دارویی می‌شود. در صورت داشتن حساسیت به پنی‌سیلین از مصرف آن خودداری کنید.

دسته	عوارض شایع	عوارض نادر
گوارشی	تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم	کولیت سودوممبرانوس (التهاب روده)
پوستی	بثورات پوستی، خارش، کهیر	سندرم استیونس – جانسون (واکنش پوستی شدید)
آلرژیک	واکنش‌های آلرژیک (خفیف تا شدید)	آنافیلاکسی (واکنش آلرژیک شدید و تهدیدکننده حیات)
سایر	عفونت‌های قارچی (کاندیدیازیس دهانی یا واژینال)	تشنج (به‌ویژه در دوزهای بالا یا افراد باسابقه تشنج)

حساسیت دارویی و آلرژی به آموکسی‌ سیلین

حساسیت دارویی به اموکسی سیلین یعنی چه؟ یعنی اینکه وقتی این دارو را مصرف می‌کنیم بدن نسبت به حضور آن واکنش غیرطبیعی نشان می‌دهد. این واکنش‌ها در افراد مختلف متفاوت هستند و به صورت‌های و علامت‌های مختلفی ظاهر می‌شود که معمولاً ناشی از سیستم ایمنی بدن است.

بعضی از این علائم خفیف برخی دیگر شدید هستند علائم خفیف مانند راش پوستی، تورم لبها، زبان ، یا گلو ، تنگی نفس، خس خس سینه، مشکلات تنفسی را بوجود می آورد. درموارد خیلی شدید ممکن است باعث ضربان قلب تند، کاهش فشار خون و غش همراه باشد در نتیجه زندگی فرد را تهدید می کند. در صورت بروز هر یک از این علائم فورا به بخش اورژانس مراجعه کرده تا تحت درمان قرار گیرید.

آیا آموکسی‌ سیلین باعث مشکلات گوارشی می‌شود؟

درصورتی‌که از اموکسی سیلین استفاده کردید ممکن است دچار مشکلات گوارشی نظیر درد معده، اسهال، تهوع، استفراغ شوید.

تهوع و استفراغ شایع‌ترین آنها است؛ ولی می‌تواند خفیف باشد و برطرف می‌شود و اما اسهال، این دارو باعث برهم‌زدن تعادل باکتری‌های روده می‌شود و در نتیجه مدفوع شل و آبکی می‌شود؛ اما می‌تواند خفیف باشد چای نگرانی نیست. در برخی موارد اسهال ممکن است ادامه‌دار شود در این صورت باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

همچنین این دارو مشکلات گوارشی دیگری مانند نفخ، درد شکم را در برخی افراد به وجود می‌آورد. در برخی موارد باعث ایجاد عفونت‌های ثانویه‌ای مانند کلستریدیوم می‌شود.

تأثیر آموکسی‌ سیلین بر فشارخون و خواب‌آلودگی

اموکسی سیلین به طور مستقیم بر فشارخون تأثیر نمی‌گذارد؛ ولی کسانی که دچار فشارخون هستند احتیاطات لازم را به‌جای اورند ولی برای کسانی که دچار عوارض جانبی می‌شوند ممکن است به‌صورت موقتی دچار کمی تغییرات شوند.

خواب‌آلودگی و احساس خستگی جزئی عوارض این دارو نیستند. اما می‌تواند به دلایلی مثل خود عفونت باعث ایجاد خستگی و خواب‌آلودگی شوند. داروهای دیگری هم که با مصرف هم‌زمان تداخل دارویی ایجاد می‌کنند احتمالاً باعث خواب‌آلودگی شوند.

متن انگلیسی:

It is OK to take amoxicillin while breastfeeding. Information shows that only tiny amounts of amoxicillin get into breast milk. Such levels would not be expected to cause side effects in your baby.

ترجمه متن:

مصرف آموکسی‌ سیلین در دوران شیردهی معمولاً بی‌خطر است. تحقیقات نشان داده که تنها مقادیر اندکی از این دارو به شیر مادر منتقل می‌شود. این سطوح پایین به‌هیچ‌وجه انتظار نمی‌رود که عوارض جانبی برای نوزاد شما به وجود آورد؛ بنابراین، مادرانی که نیاز به مصرف آموکسی‌سیلین دارند، می‌توانند با خیال راحت از این دارو استفاده کنند، زیرا این دارو به طور معمول تأثیر منفی بر روی کودک ندارد.
www.nhs.uk

دسته	موارد
منع مصرف	حساسیت به پنی‌سیلین یا آموکسی‌سیلین
مونونوکلئوز عفونی	افزایش خطر بروز بثورات پوستی
احتیاط	بیماری‌های کلیوی
بیماری‌های کبدی	نیاز به تنظیم دوز توسط پزشک
بارداری و شیردهی	مصرف بااحتیاط و تحت‌نظر پزشک
مصرف هم‌زمان با داروهای ضدانعقاد خون (مانند وارفارین)	افزایش خطر خونریزی
مصرف هم‌زمان با داروهای ضدبارداری خوراکی	کاهش اثربخشی داروهای ضدبارداری

نکات مهم در مصرف آموکسی‌ سیلین

آموکسی سیلین یک آنتی‌بیوتیک رایجی است که عفونت‌ها از بین می می‌برد. آن را طبق دستور پزشک مصرف کنید. از کم‌وزیاد کردن آن بپرهیزید هم بدون غذا هم با غذا می‌توان آن را مصرف کرد. مقدار دوز تجویز شده توسط پزشک مشخص می‌شود؛ اما اگر بیماری خاصی دارید و دارو مصرف می‌کنید با اموکسی سیلین می‌تواند تداخل ایجاد کند.

مصرف آموکسی‌ سیلین در بارداری و شیردهی

به نظر می‌رسد که این دارو در دوران بارداری نسبت به سایر داروها ایمنی بالاتری دارد. هیچ منع مصرفی وجود ندارد. اما مقدار و دوز مصرفی آن باید طبق دستور پزشک باشد. در دوران بارداری احتمالاً عوارض جانبی بیشتر ظاهر می‌شوند در صورت هر گونه علایم پزشک خود را در جریان قرار دهید.

آموکسی سیلین در دوران شیردهی بی‌خطر است. اگر مادر هستید فرزند شیر می‌دهید نگران نباشید؛ زیرا به مقدار جزئی وارد شیر مادر می‌شود. اما در موارد خیلی کم ممکن است نوزاد دچار عوارض جانبی اسهال یا بثورات پوستی شود. درصورتی‌که این علائم را در نوزاد خود دیدید فوراً دارو را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.

تداخلات دارویی آموکسی‌ سیلین

داروهای ضدانعقاد خون مانند وارفارین

اموکسی سیلین اثر این داروها را افزایش می‌دهد و در نتیجه خطر خون‌ریزی زیاد می‌شود. درصورتی‌که از این داروها مصرف می‌کنید حتماً به طور مرتب آزمایش خون انجام دهید.

داروهای خوراکی ضدبارداری

اثر دورهای ضدبارداری را کاهش می‌دهد. احتمال بارداری ناخواسته را افزایش می‌دهد.

تداخل با داروهای نقرس

پروبنسید دفع داروی اموکسی سیلین در بدن را کاهش می‌دهد و غلظت آن در خون افزایش می‌یابد.

الوپورینول بثورات پوستی ناشی از اموکسی سیلین را افزایش می‌دهد.

تداخل با سایرانتی بیوتیک ها

تتراسایکلین
ازیترومایسین ها
مینوسیکلین
کلاریترومایسین
اریترومایسین

آموکسی‌ سیلین و تأثیر آن بر قرص‌های ضدبارداری

این دارو با تأثیر بر فلور روده جذب استروژن موجود در قرص‌های ضدبارداری را کاهش می‌دهد و باعث کاهش اثربخشی و افزایش بارداری ناخواسته می‌شود. این دارو بر روی هورمون‌های ضدبارداری تأثیری ندارد؛ اما به طور غیرمستقیم جذب آن را در روده کاهش می‌دهد.

نتیجه‌گیری و توصیه‌های نهایی

آموکسی‌ سیلین یک آنتی‌بیوتیک رایجی است که می‌تواند در درمان عفونت‌های باکتریایی مختلف خیلی کمک‌کننده باشد. اما یادتان باشد که مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها اصلاً کار درستی نیست. همیشه قبل از مصرف، با پزشک مشورت کنید و طبق دستور ایشان عمل کنید.

حتماً به نکات مهمی مثل نحوه مصرف، دوز مناسب و مدت‌زمان مصرف توجه کنید. اگر بعد از مصرف دارو، علائم غیرعادی مثل بثورات پوستی، تورم یا تنگی نفس رو تجربه کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. توجه کنید که مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند باعث مقاومت باکتری‌ها بشود و درمان عفونت‌ها را در آینده سخت‌تر کند. پس همیشه بااحتیاط عمل کنید و به‌سلامتی خودتان اهمیت بدید.