آمپول کتورولاک چیست؟ تأثیرات، عوارض و نحوه تزریق

ویدیو معرفی کتورولاک

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکتر فوری

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. لطفا قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان متخصص داخلی دکتر فوری مشاوره بگیرید.

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

آمپول کتورولاک چیست و چگونه عمل می‌کند؟

آمپول کتورولاک با نام تجاری تورادول هم شناخته می‌شود دردهای شدید؛ مانند دردهای بعد از عمل جراحی سنگین یا دردهای کلیوی و مفاصل را التیام می‌بخشد. به‌صورت عضلانی یا وریدی تزریق می‌شود. چون برای دردهای خیلی شدید استفاده می شود. بیشترین کاربرد آن در مراکز بیمارستانی یا اورژانس است.

شاید بعضی‌ها فکر کنند که یک نوع مواد مخدره است و مانند سایر داروها وابستگی ایجاد کند این‌طور نیست این دارو مانند سایر داروهای التیام‌بخش هیچ عوارض وابستگی هم ایجاد نمی‌کند. ولی استفاده بیشتر از 5 روز می‌تواند عوارض جانبی ایجاد کند. اصولاً با تجویز پزشک به بیمار مصرف می‌شود. ولی هر گونه مصرف خودسرانه می‌تواند آسیب جدی به خودتان بزنید.

مکانیسم اثر کتورولاک

وقتی که تحت یک عمل جراحی سنگین قرار می‌گیریم یا آسیب جدی مثل تصادف به بدنمان وارد می‌شود درد زیادی را تحمل می‌کنیم برای آرام‌کردن این درد شدید کتورولاک وارد عمل می‌شود. مکانیسم و نحوه عمل آن به این صورت است که موقع آسیب بدن یک سری مواد شیمیایی به نام پروستاگلاندین در بدن تولید می‌شود که مسئول درد هستند. آمپول کتورولاک تولید این مواد شیمیایی را مهار می‌کند و درد را تسکین می‌دهد.

تفاوت کتورولاک با سایر داروهای مسکن

کتورولاک برای دردهای شدید و غیرقابل‌تحمل کاربرد دارد؛ ولی سایر NSAID ها، مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن، قدرت التیام کمتری دارند و معمولاً برای دردهای متوسط تا خفیف به کار می‌روند. در واقع، قدرت تسکین درد کتورولاک می‌تواند با برخی از داروهای مسکن اپیوئیدی، مثل مورفین، برابری کند.
کتورولاک برای دردهای حاد و شدید استفاده می‌شود؛ اما سایر داروهای مسکن برای دردهای مزمن و طولانی مصرف می‌شوند.
آمپول کتورولاک عوارض جانبی شدیدتری نسبت به سایر داروها مثل خونریزی و مشکلات گوارشی و کلیوی ایجاد می‌کند.
این دارو به‌خاطر سرعت عمل بالا در تسکین درد شدید عضلانی یا وریدی تزریق می شود. ولی سایر داروهای ضدالتهابی به‌صورت قرص یا شیاف مصرف می‌شوند.

موارد مصرف آمپول کتورولاک

همان‌طور که اشاره کردیم این دارو مسکنی است که دردهای شدید را آرام می‌کند و بیشتر در مراکز بیمارستانی یا اورژانس برای بیماران تزریق می‌شود؛ ولی ممکن است دردهای شدید مشابه دیگری باشند که در هر جای از بدن ما رخ می‌دهند که در زیر به برخی از آنها می‌پردازیم.

کتورولاک برای سردرد و میگرن

برای سردردهای معمولی از مسکن‌های معمولی مثل ایبوپروفن یا ناپروسکن استفاده کنید. اما برای سردردهای شدید یا سردردهای تنشی می‌توانید از آمپول کتورولاک استفاده کنید هیچ‌وقت برای دردهای معمولی از این آمپول استفاده نکنید؛ زیرا عوارض جانبی دارد و حال شما را بدتر می‌کند.

برای دردهای میگرنی فقط به‌صورت موقتی می‌توانید از این دارو استفاده کنید. استفاده مکرر و دائمی عوارض جانبی دارد. بهتر است برای درمان دردهای میگرنی از یک متخصص کمک بگیرید و تا داروهای تخصصی میگرن را برای شما تجویز کند.

استفاده از کتورولاک در دندان‌درد

دندان‌درد یکی از دردهای متوسطی تا شدیدی است که ممکن است هر کسی از شما آن را تجربه کرده باشد. دلیل دندان‌درد می‌تواند عفونت، آبسه یا پوسیدگی باشد. اما این دارو برای درمان و تسکین این دردهای مزمن به کار نمی‌رود بیشتر برای جراحی دندان و یا کشیدن دندان‌عقل آن هم با تشخیص پزشک استفاده می‌شود.

کتورولاک برای کمردرد و درد سیاتیک

کمردرد و درد سیاتیک دردشان آن‌قدر شدید و آزاردهنده است که برای تسکین درد آن به دنبال یک مسکن قوی مثل کتورولاک می‌افتید. بله کتورولاک می‌تواند این درد را آرام کند؛ اما نه برای همیشه.

درد سیاتیک معمولاً به‌خاطر فشار به عصب سیاتیک ایجاد می‌شود و درد آن خیلی شدید است. با تزریق آمپول کتورولاک آن را آرام و درد را التیام می‌دهید؛ اما موقتی است. برای درمان درد سیاتیک باید این فشار به عصب رفع شود. پزشک ممکن است برای درد سیاتیک داروهای دیگری مانند شل‌کننده عضلانی، فیزیوتراپی برای شما تجویز کند. کمردرد و دردهای سیاتیک در اثر عوامل مختلفی به وجود می‌آیند برای رفع این مشکل به پزشک متخصص مراجعه کنید. استفاده مداوم برای رفع درد سیاتیک از کتورولاک می‌تواند عوارض جانبی جدی را برای شما ایجاد کند.

کتورولاک برای دردهای کلیوی و سنگ کلیه

دردهای کلیوی به دلایل مختلفی ایجاد می‌شوند مثل عفونت شدید، اسپاسم یا داشتن سنگ کلیه که معمولاً با دردهای خیلی شدید تا متوسط همراه است که می‌تواند برای شما خیلی آزاردهنده و زمین‌وزمان را به چنگ می‌آورید. آمپول کتورولاک یک داروی تسکین‌دهنده موقتی از نوع NSAIDها است که می‌تواند درد شدید شما را آرام کند؛ ولی از آن برای درمان دردهای کلیوی مزمن استفاده نکنید. زیرا عوارض دارد. برای درمان سنگ کلیه و دردهای کلیوی از یک متخصص کمک بگیرید. متخصص ممکن است به‌غیراز آمپول کتورولاک از شل‌کننده‌های عضلانی یا از سنگ‌شکن نیز استفاده کند.

دسته	عوارض شایع
گوارشی	درد معده، تهوع و استفراغ، اسهال یا یبوست، سوزش سر دل، سوءهاضمه، زخم معده و دوازدهه، خونریزی گوارشی
عصبی	سردرد، سرگیجه، خواب‌آلودگی، گیجی، تشنج
کلیوی	کاهش ادرار، تورم مچ پا یا پاها، آسیب کلیوی
قلبی عروقی	افزایش فشارخون، تپش قلب نامنظم، سکته قلبی و مغزی، نارسایی قلبی
آلرژیک	بثورات پوستی، خارش، کهیر، تورم صورت، لب‌ها یا زبان، تنگی نفس، سرفه، خس‌خس سینه، آنافیلاکسی
سایر	زنگ‌زدن گوش، تاری دید، مشکلات تنفسی، تنفس آهسته و غیر عمیق، علائم اوردوز (خواب‌آلودگی شدید، عدم هوشیاری)

کتورولاک در سرماخوردگی و آنفولانزا

سرماخوردگی و آنفلوانزا دارای علایمی مثل سردرد، تب، بدن‌درد، دارند. درد ناشی از آنفلوانزا و سرماخوردگی آن‌قدر نیست که بخواهید از یک مسکن خیلی قوی مثل آمپول کتورولاک استفاده کنید. این دو بیماری یک بیماری ویروسی هستند و کتورولاک روی ویروس‌ها تأثیری ندارد؛ اما فقط می‌تواند درد را به طور موقتی تسکین دهد. برای سرماخوردگی و آنفلوانزا بهتر است استراحت کنید مایعات فراوان بخورید. پس بی‌خیال کتورولاک شوید.

کتورولاک برای دردهای قاعدگی

دردهای قاعدگی برای بانوان خیلی آزاردهنده غیر قابل تحمل است درد شدید باعث می شود که به خود بپیچند. در این صورت می‌تواند از استامینوفن‌های معمولی مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن یا اسید مفنامیک استفاده کنند اگر بی‌درد نشد آخرین گزینه استفاده از آمپول کتورولاک است و اصولاً توسط پزشک تجویز می‌شود برای اینکه درد را به‌صورت موقتی درمان کند. هیچ‌وقت خودسرانه این دارو را مصرف نکنید نه‌تنها برای تسکین قاعدگی برای دردهای شدید هم یک گزینه موقتی است.

سایر موارد مصرف

یکی از کاربردهای رایج آمپول کتورولاک دردهای شدید بعد از عمل جراحی را تسکین می‌دهد؛ اما در موردهای دیگری که نیاز به یک آمپول قوی برای درد شدید باشد نیز مورداستفاده قرار می‌گیرد.

دردها و صدمات ناشی از تصادفات می‌تواند خیلی دردناک باشد. این آمپول به‌عنوان یک مسکن قوی دردها را تسکین می‌دهد.
یا آسیب‌های ناشی از شکستگی، یا آسیب‌های ورزشی پیچ‌خوردن پای ورزشکاران بسیار مفید است.
برای آرام‌کردن دردهای عضلانی یا رگ‌به‌رگ شدن عضلات کاربرد دارد.
برای دردهای بعد از زایمان به‌ویژه سزارین نیز استفاده می شود.

نحوه مصرف و دوز مناسب کتورولاک

آمپول کتورولاک معمولاً توسط پزشک باتوجه‌به سن شما و وضعیت بیماری و شرایط شما آن را تجویز می‌کند. ولی اگر از داروخانه گرفتید حتماً برچسب و نحوه عمل را مطالعه کنید. یا از دکتر داروخانه مشورت بگیرید.

نحوه تزریق عضلانی و وریدی

تزریق عضلانی

بهترین محل تزریق عضله بزرگ باسن یا گلوتئال است. محل تزریق را با پنبه آغشته به الکل تمیز کنید.
مقدار دوز مورد نیاز را وارد سرنگ کرده و مطمئن شوید که هیچ هوایی وارد سرنگ نشده است.
پوست ناحیه تزریق را بکشید سوزن را با زاویه 90 درجه فرو کنید.
پیستون سرنگ را به عقب بکشید تا مطمئن شوید سوزن وارد رگ خونی نشده است اگر خون وارد سرنگ شد فوراً محل تزریق را عوض کنید.
مرحله آخر دارو را به‌آرامی وارد کنید.

تزریق وریدی

تزریق وریدی معمولاً در بازو و رگ دست انجام می‌شود.
دوز مورد نظر را از ویال کتورولاک با استفاده از سرنگ بکشید. دارو را در محلول رقیق‌کننده حل کنید.
محل تزریق را با تورنیکت ببندید تا رگ برجسته شود. سپس با پد الکی پوست محل تزریق را ضدعفونی کنید.
سوزن را به‌آرامی وارد رگ کنید پس از اطمینان از ورود تور نیکت را باز کنید.
دارو را به‌آرامی از طریق ست سرم یا آنژیوکت تزریق کنید.
سرعت تزریق باید توسط پرسنل تعیین شود.
پس از اتمام سوزن یا آنژیوکت را درآورده و محل تزریق را با پد الکلی فشار دهید و ضدعفونی کنید.

توجه کنید تزریق وریدی و عضلانی توسط پرسنل متخصص انجام می‌شود این اطلاعات فقط برای آگاهی‌رسانی به شما هستند هیچ‌وقت خودسرانه برای خود و دیگران تزریق نکنید.

دوز مناسب برای بزرگسالان و کودکان

فرم خوراکی به‌ صورت قرص

بزرگسالان بزرگ‌تر از 16 سال یک قرص 10 میلی گرمی 4 با رد روز به فاصله 4 تا 6 ساعت و کودکان تا 16 سال توسط پزشک تعیین می شود.

فرم تزریقی

بیماران 16 سال به بالا 15 تا 30 میلی گرم چهار بار در روز به فاصله 4 تا 6 ساعت و دوز اولیه ممکن است بین 30 تا 60 گرم باشد. سپس دوزهای بعدی بر اساس نیاز و پاسخ بیمار تجویز می شود.

کودکان تا 16 سال مقدار دوز باید توسط پزشک تعیین گردد.

مدت‌زمان اثر دارو

در تزریق وریدی اثر دارو معمولاً ظرف 15 تا 30 دقیقه شروع میشود. 4 تا 6 ساعت اثرش باقی می ماند.

در تزریق عضلانی بین 30 تا 60 دقیقه است و کمی دیرتر از وریدی اثرش نمایان می شود. اثرش معمولا بین 4 تا 6 ساعت برخی افرادتا 8 ساعت اثرش باقی می ماند.

در مصرف خوراکی قرص اثر آن بین 30 تا 60 دقیقه پس از مصرف ظاهر می شود. اثرش بین 4 تا 6 ساعت باقی می ماند.

متابولیسم بدن هر فردی با دیگری فرق دارد ممکن است این دارو در بدن شما زودتر علایم تسکین ظاهر شود؛ ولی برای دیگری دیرتر و برای افراد مسن و افرادی که مشکل کلیوی دارند ممکن است به دلیل متابولیسم و عملکرد کلیه دارو دیرتر متابولیزه می‌شود و به همین دلیل دارو اثر طولانی‌تری دارد.

علائم اوردوز و اقدامات لازم

مصرف بیش از حد هر دارویی می‌تواند خطرناک باشد حتی آمپول کتورولاک. از مصرف بیش از حد آن خودداری کنید درصورتی‌که علائم زیر را مشاهده کردید حتماً به اورژانس مراجعه کنید.

درد شدید معده
استفراغ‌های پی‌درپی
مدفوع خونی یا سیاهرگ
خون بالاآوردن
مشکلات تنفسی انگار که نفس کم می‌آورید.
گیجی و خواب‌آلودگی شدید.
تشنج
کما

اگر فکر می‌کنید کسی اوردوز کرده خونسردی خود را حفظ کرده با اورژانس تماس بگیرید سعی کنید فرد را هوشیار نگه دارید به آن چیزی نخورانید اطلاعات جعبه دارو را آماده کنید آرامش خود را حفظ کرده تا پرسنل اورژانس برسد

عوارض جانبی و خطرات احتمالی کتورولاک

آمپول کتورولاک ممکن است در کنار اثرات مثبتی که دارد اثرات جانبی ناخواسته‌ای را ایجاد کند. مانند:

عوارض شایع

ورم صورت
ورم پا
ورم انگشتان، ساق پا، مچ پا
درد معده
تهوع
استفراغ
سرگیجه
خواب‌آلودگی
وزوز گوش

این علائم موقتی هستند معمولاً بعد از چند ساعت خودبه‌خود از بین می‌روند

عوارض گوارشی و قلبی

یکی از رایج‌ترین عوارض درد و سوزش معده است که باعث تحریک پوشش داخلی معده می شود.

تهوع و استفراغ که خیلی آزاردهنده است.

احساس پری، نفخ بعد از غذا برای شما ممکن است ایجاد شود.

بعضی از افراد ممکن است دچار اسهال شوند و بعضی دیگر دچار یبوست می‌شوند.

کسانی که از قبل زخم معده داشتند، ممکن است دچار خونریزی معده شوند.

مصرف طولانی‌مدت و دوز بالا می‌تواند عوارض قلبی و عروقی را ایجاد کند به‌خصوص در کسانی که فشارخون بالایی دارند. مصرف بیش از حد آمپول کتورولاک فشارخون را افزایش داده و فرد ممکن است دچار سکته قلبی، مغزی شود.

اگر از مشکلات قلبی هم رنج می‌برید مصرف بالای این درو می‌تواند نارسایی قلبی را برای شما ایجاد کند.

متن انگلیسی:

Ketorolac has side effects that can be very dangerous. The risk of having a serious side effect increases with the dose of ketorolac and with the length of treatment. Therefore, ketorolac should not be used for more than 5 days.

ترجمه متن:

کتورولاک می‌تواند عوارض جانبی داشته باشد که در برخی موارد بسیار خطرناک هستند. احتمال بروز عوارض جدی با افزایش مقدار دوز و مدت‌زمان مصرف کتورولاک بیشتر می‌شود. به همین دلیل، توصیه می‌شود که استفاده از کتورولاک به بیش از ۵ روز محدود نشود. این محدودیت به‌منظور کاهش خطرات احتمالی و اطمینان از ایمنی بیمار است. ازاین‌رو، پزشکان تأکید زیادی بر دقت در میزان مصرف و دوره درمان این دارو دارند.
www.mayoclinic.org

تأثیر بر کلیه و کبد

آمپول کتورولاک یک داروی ضدالتهاب و غیراستروئیدی از دسته NSAID هاست به‌طورکلی روی عملکرد کلیه‌ها تأثیر می‌گذارد. این دارو باعث تنگ شدن عروق خونی می‌شوند در نتیجه خون‌رسانی به کلیه‌ها را مختل می‌کند و روی عملکرد کلیه‌ها تأثیر می‌گذارد.

همچنین مصرف بیش از حد این دارو آنزیم‌های سطح کبدی را افزایش داده است. این افزایش باعث استرس کبدی می‌شود و ممکن است کبد آسیب بیند؛ اما این آسیب موقتی است با قطع دارو کبد به حالت اولیه برمی‌گردد.

در افرادی که مشکل کبدی دارند مثل هپاتیت یا بیماری‌های کبدی دیگر کتورولاک آسیب جدی‌تری به کبد وارد می‌کند.

حساسیت و واکنش‌های آلرژیک

حساسیت به آمپول کتورولاک یک واکنش غیرطبیعی از طرف سیستم ایمنی بدن به این دارو است این واکنش می‌تواند خفیف تا شدید باشد و علائم مختلفی از خود بروز می‌کند. اگر در مصرف داروهایی مثل آسپرین، ناپروکسن، دچار حساسیت می‌شدید از نصرف این دارو خودداری کنید. یا اگر دچار اسم هستید یا فولیب بینی دارید ممکن است با مصرف این دارو دچار علائمی زیر شوید.

بثورات پوستی
خارش
کهیر
تورم پاها
تورم لب‌ها
تنگی نفس
خس‌خس سینه

روش مصرف	دوز معمول	نکات مهم
تزریق عضلانی (IM)	15 تا 30 میلی‌گرم هر 6 ساعت	تزریق در عضلة بزرگ باسن، حداکثر دوز روزانه 120 میلی‌گرم، تعیین دوز مناسب توسط پزشک
تزریق وریدی (IV)	15 تا 30 میلی‌گرم هر 6 ساعت	تزریق در رگ‌های بازو یا دست، حداکثر دوز روزانه 120 میلی‌گرم، تعیین دوز مناسب توسط پزشک، انجام توسط پرسنل آموزش‌دیده
مصرف خوراکی	طبق دستور پزشک	معمولاً بعد از تزریق استفاده می‌شود، تعیین دوز مناسب توسط پزشک

موارد منع مصرف و احتیاط‌های لازم

کتورولاک در دوران بارداری و شیردهی

مصرف آمپول کتورولاک در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. مخصوصاً در سه‌ماهه سوم بارداری اکیداً ممنوع شده است. کتورولاک یک داروی ضدالتهابی غیراستروئیدی است که باعث بسته‌شدن مجرای شریانی در قلب جنین می‌شود و خون‌رسانی را به ریه‌ها مختل می‌کند و مشکلاتی به جنین به وجود بیاورد.

اطلاعاتی در مورد منع مصرف در دوران شیردهی وجود ندارد؛ ولی چون از راه شیر مادر وارد بدن نوزاد می‌شود اکیداً توصیه نمی‌شود.

منع مصرف برای سالمندان و بیماران خاص

سالمندان به دلیل ساختار فیزیولوژیکی نسبت به جوان‌ترها بدن آنها حساس‌تر است. همچنین وجود بیماری‌های زمینه‌ای مثل فشارخون، دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی، مصرف آمپول کتورولاک توصیه نمی‌شود.

برای بیماران خاص نیز توصیه نمی‌شود؛ زیرا این بیماران داروهای خاصی مصرف می‌کنند با کتورولاک تداخل دارویی ایجاد می‌شود و اثربخشی دارو را کاهش یا افزایش می‌دهد. بیماران دچار اسم، دیابت، فشارخون، یا بیماری‌های قلبی عروقی از مصرف این دارو خودداری زیرا بیماری را تشدید می‌کند.

تداخل دارویی با سایر داروها

مصرف هم‌زمان این داروها با آمپول کتورولاک تداخل دارویی ایجاد و برهم کنشی را ایجاد می‌کند

داروهای رقیق‌کننده خون وارفارین
داروهای هپارین مصرف هم‌زمان باعث خون‌ریزی می‌شود.
داروهای ضد پلاکت خون کلوپیدوگریل
NSAIDها مثل آسپرین، ناپروکسن، ایبوپروفن
کورتون‌ها
داروهای آرام‌بخش مثل فلوکستین، سرترالین، سیتالوپرام
داروهای ادرارآور مانند فروزماید

مقایسه کتورولاک با سایر داروهای مسکن

کتورولاک در مقابل دگزامتازون

هر دوی این داروها برای کاهش درد و کاهش التهاب تجویز می‌شوند؛ ولی تفاوت‌هایی از لحاظ مکانیسم و نحوه عمل بین آنها است.

آمپول کتورولاک از دسته دارویی ضدالتهابی و غیراستروئیدی است. برای دردهای خیلی شدید و حاد کاربرد دارد و موقتی است تا 5 روز بیشتر نباید مصرف شود. بیشتر برای دردهای جراحی‌های بعد از عمل آسیب‌های ناشی از تصادف کاربرد دارد.

اما دگزامتازون از دسته دارویی کورتون‌ها است بیشتر برای درمان و کاهش درد آلرژی، آرتریت، اسم کاربرد دارد. برای درمان بعضی از سرطان‌ها، کاهش تورم مغزی، جلوگیری از تهوع و استفراغ ناشی از شیمی‌درمانی مصرف می‌شود. اثر ضدالتهابی قوی دارد. عوارض جانبی مثل پوکی‌استخوانی، افزایش وزن، افزایش قند خون، و مشکلات روانی را ایجاد می‌کند. تا مدت‌ها می‌توان از آن استفاده کرد. اما قطع یک‌دفعه دارو می‌تواند عوارض ایجاد کند

مقایسه با ایبوپروفن و ناپروکسن

آمپول کتورولاک و ایبوپروفن با ناپروکسن هر سه این داروها از یک گروه هستند و اثرات ضدالتهابی و غیراستروئیدی دارند؛ اما ایبوپروفن و ناپروکسن برای کاهش دردهای مزمن خفیف تا متوسط مثل سردرد، سرماخوردگی، دردهای قاعدگی، دندان‌درد، دردهای عضلانی استفاده می شوند. قدرت ضددرد و اثر آن کمتر از کتورولاک است به همین دلیل باید چند بار در طول روز مصرف شوند.

نتیجه‌گیری و توصیه نهایی

آمپول کتورولاک یک مسکن قوی و مؤثر است که می‌تواند دردهای حاد و شدید رو به‌خوبی تسکین بدهد. اما یادتان باشد که این دارو مثل هر داروی دیگری، عوارض جانبی دارد و نباید خودسرانه مصرف بشود. همیشه قبل از مصرف کتورولاک، با پزشک مشورت کنید و لیست کامل داروهای مصرفی خودتان را به آن اطلاع بدید.

موقع مصرف کتورولاک، حتماً به نکات مهمی مثل نحوه تزریق، دوز مناسب و مدت‌زمان مصرف توجه کنید. اگر بعد از مصرف دارو، علائم غیرعادی مثل درد شدید معده، تنگی نفس یا واکنش‌های آلرژیک رو تجربه کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. یادتان باشد که مصرف خودسرانه داروها می‌تواند عوارض جانبی خطرناکی داشته باشد، پس همیشه بااحتیاط عمل کنید و به‌سلامتی خودتان اهمیت بدید.