دکتر جلیل نامور

چشم‌پزشکی فقط به عینک و شماره چشم محدود نمی‌شود. تاری دید، خشکی چشم، قرمزی، درد، دیدن لکه‌های شناور یا حتی تغییر تدریجی کیفیت بینایی می‌تواند علت‌های متفاوتی داشته باشد. بعضی مشکلات ساده و قابل کنترل‌اند و بعضی دیگر اگر دیر بررسی شوند، ممکن است روی بینایی اثر ماندگارتری بگذارند. دکتر جلیل نامور، متخصص چشم پزشکی در شیراز، در زمینه بررسی و درمان بیماری‌ها و اختلالات چشم و بینایی فعالیت می‌کنند. مراجعه به چشم‌پزشک می‌تواند هم برای درمان یک مشکل مشخص و هم برای بررسی‌های دوره‌ای و پیشگیری از آسیب‌های بینایی انجام شود. چشم‌ها همیشه درد نمی‌گیرند یکی از نکاتی که درباره بیماری‌های چشمی اهمیت دارد این است که نبود درد لزوماً به معنی سالم بودن چشم نیست. برخی بیماری‌های چشم ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت واضح پیش بروند. فرد ممکن است همچنان بتواند کارهای روزمره خود را انجام دهد و تصور کند بینایی‌اش طبیعی است، در حالی که تغییراتی در چشم ایجاد شده است. به همین دلیل، معاینه دوره‌ای برای بعضی افراد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ به‌خصوص افرادی که بیماری‌های زمینه‌ای یا سابقه خانوادگی مشکلات چشمی دارند. تاری دید؛ همیشه وقت عینک گرفتن نیست تاری دید یکی از رایج‌ترین دلایل مراجعه به چشم‌پزشک است، اما علت آن می‌تواند بسیار متفاوت باشد. عیب انکساری، خشکی چشم، مشکلات عدسی، قرنیه، شبکیه یا سایر بخش‌های چشم می‌توانند باعث تاری دید شوند. اگر تاری دید جدید باشد، به‌طور ناگهانی ایجاد شود یا فقط یک چشم را درگیر کند، بهتر است بدون حدس زدن علت، مورد بررسی قرار گیرد. نزدیک‌بینی و دوربینی چه تفاوتی دارند؟ در نزدیک‌بینی، فرد معمولاً اشیای نزدیک را بهتر از اشیای دور می‌بیند. در دوربینی، تمرکز روی اشیای نزدیک می‌تواند دشوارتر باشد. این مشکلات در گروه عیوب انکساری قرار می‌گیرند و در بسیاری از افراد با عینک یا لنز اصلاح می‌شوند. اما تغییر شماره چشم در طول زمان طبیعی است و نسخه قدیمی عینک همیشه برای سال‌های بعد مناسب نخواهد بود. آستیگماتیسم؛ وقتی تصویر واضح نیست آستیگماتیسم به دلیل شکل نامنظم قرنیه یا عدسی ایجاد می‌شود و می‌تواند باعث تاری یا اعوجاج دید در فواصل مختلف شود. برخی افراد مبتلا به آستیگماتیسم ممکن است برای دیدن واضح‌تر چشم‌های خود را جمع کنند یا پس از مطالعه و کار طولانی با صفحه نمایش دچار خستگی چشم و سردرد شوند. معاینه دقیق می‌تواند مشخص کند که آیا آستیگماتیسم وجود دارد و میزان آن چقدر است. خشکی چشم در عصر استفاده از نمایشگرها سوزش، احساس وجود شن در چشم، قرمزی، اشک‌ریزش و تاری دید موقت می‌توانند با خشکی چشم همراه باشند. کار طولانی با کامپیوتر و تلفن همراه، قرار گرفتن در محیط‌های خشک یا بادگیر و کاهش دفعات پلک زدن می‌توانند علائم را تشدید کنند. استراحت دادن به چشم‌ها و رعایت فاصله مناسب از نمایشگر می‌تواند کمک‌کننده باشد، اما خشکی مداوم یا شدید نیازمند بررسی علت است. قرمزی چشم همیشه به معنی عفونت نیست قرمزی می‌تواند در اثر خشکی، حساسیت، التهاب، تحریک شیمیایی یا عفونت ایجاد شود. به همین دلیل، استفاده خودسرانه از قطره‌های چشمی، به‌خصوص قطره‌هایی که برای مدت طولانی قرمزی را پنهان می‌کنند، همیشه انتخاب مناسبی نیست. اگر قرمزی همراه با درد، کاهش دید، حساسیت شدید به نور یا ترشح قابل توجه باشد، ارزیابی چشم‌پزشکی اهمیت بیشتری دارد. آب مروارید چگونه روی دید اثر می‌گذارد؟ آب مروارید یا کاتاراکت به کدر شدن عدسی طبیعی چشم گفته می‌شود. تاری دید تدریجی، کاهش وضوح تصویر، حساسیت به نور و ایجاد هاله اطراف چراغ‌ها از علائمی هستند که ممکن است در این بیماری دیده شوند. آب مروارید معمولاً به‌تدریج پیشرفت می‌کند و زمان مناسب درمان آن به میزان تأثیر بیماری بر بینایی و فعالیت‌های روزمره فرد بستگی دارد. آب سیاه می‌تواند مدت‌ها بی‌علامت باشد گلوکوم یا آب سیاه یکی از بیماری‌هایی است که تشخیص به‌موقع آن اهمیت زیادی دارد. در برخی انواع این بیماری، آسیب به عصب بینایی می‌تواند به‌تدریج اتفاق بیفتد، بدون اینکه فرد در ابتدا متوجه تغییر واضحی در دید خود شود. به همین دلیل، اندازه‌گیری فشار چشم به‌تنهایی برای تشخیص یا رد گلوکوم کافی نیست و معاینه جامع چشم ممکن است به بررسی‌های بیشتری نیاز داشته باشد. افراد دارای عوامل خطر، از جمله سابقه خانوادگی گلوکوم، ممکن است به پیگیری منظم‌تری نیاز داشته باشند. دیابت چه اثری روی چشم دارد؟ دیابت می‌تواند عروق شبکیه را تحت تأثیر قرار دهد و به مرور باعث ایجاد رتینوپاتی دیابتی شود. نکته مهم این است که آسیب‌های اولیه شبکیه ممکن است بدون کاهش محسوس بینایی ایجاد شوند. به همین دلیل، افراد مبتلا به دیابت بهتر است طبق توصیه پزشک، معاینه منظم چشم و بررسی شبکیه داشته باشند. کنترل مناسب قند خون، فشار خون و سایر عوامل مرتبط نیز در کاهش خطر عوارض چشمی نقش دارد. دیدن لکه‌های شناور جلوی چشم بعضی افراد نقاط، رشته‌ها یا سایه‌هایی را می‌بینند که هنگام حرکت چشم جابه‌جا می‌شوند. این پدیده به‌عنوان مگس‌پران یا فلوتر شناخته می‌شود. در بسیاری از موارد، فلوترها مشکل جدی ایجاد نمی‌کنند؛ اما اگر تعداد آن‌ها ناگهان زیاد شود یا همراه با جرقه‌های نور و پرده یا سایه در بخشی از میدان دید باشد، باید سریع بررسی شود. این علائم می‌توانند با مشکلات شبکیه ارتباط داشته باشند. چرا کاهش ناگهانی دید مهم است؟ تغییر ناگهانی بینایی با کاهش تدریجی شماره چشم تفاوت دارد. اگر فرد به‌طور ناگهانی بخشی از دید خود را از دست بدهد، دید یک چشم کاهش پیدا کند، پرده‌ای روی میدان دید احساس کند یا همراه با کاهش دید دچار درد شدید چشم شود، باید سریع ارزیابی پزشکی شود. در بیماری‌های چشمی، زمان در بعضی شرایط اهمیت زیادی دارد. شماره عینک چه زمانی باید بررسی شود؟ اگر هنگام مطالعه یا کار با کامپیوتر چشم‌ها زود خسته می‌شوند، نوشته‌ها واضح نیستند، برای دیدن دور مجبور به جمع کردن چشم‌ها می‌شوید یا مرتباً سردرد می‌گیرید، ممکن است نیاز به بررسی وضعیت بینایی داشته باشید. البته سردرد همیشه از شماره چشم نیست و عوامل دیگری نیز می‌توانند در آن نقش داشته باشند. بنابراین بهتر است نسخه عینک بر اساس معاینه و اندازه‌گیری مناسب تعیین شود. معاینه چشم فقط برای کسانی نیست که مشکل بینایی دارند افراد زیادی زمانی به چشم‌پزشک مراجعه می‌کنند که دیدشان به‌وضوح کاهش یافته است. در حالی که بعضی بیماری‌ها پیش از ایجاد علائم قابل توجه قابل تشخیص هستند. معاینه دوره‌ای می‌تواند به‌خصوص برای افراد مسن‌تر، بیماران مبتلا به دیابت، افراد دارای سابقه خانوادگی بیماری‌های چشمی و کسانی که داروهای خاصی مصرف می‌کنند اهمیت داشته باشد.