دکتر لیلا حسام زاده

گوش، بینی و گلو هر کدام وظایف متفاوتی دارند، اما عملکرد آن‌ها از یکدیگر جدا نیست. اختلال در یکی از این بخش‌ها می‌تواند روی خواب، تنفس، شنوایی، بلع، صحبت کردن و حتی کیفیت زندگی روزمره اثر بگذارد. به همین دلیل، مشکلاتی که در ابتدا ساده به نظر می‌رسند، اگر مداوم شوند یا روی فعالیت‌های روزانه تأثیر بگذارند، ارزش بررسی تخصصی دارند. دکتر لیلا حسام زاده متخصص گوش و حلق و بینی در شیراز، در حوزه بیماری‌ها و مشکلات مرتبط با گوش، بینی و گلو فعالیت می‌کنند. تخصص گوش و حلق و بینی یا ENT طیف گسترده‌ای از مشکلات این نواحی را در بر می‌گیرد و تشخیص علت اصلی علائم، بخش مهمی از فرآیند درمان است. گرفتگی بینی یکی از علائمی است که بسیاری از افراد تجربه می‌کنند. در سرماخوردگی معمولاً پس از مدتی برطرف می‌شود، اما اگر گرفتگی برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، یک‌طرفه باشد یا به شکل مکرر تکرار شود، ممکن است علت دیگری داشته باشد. آلرژی، انحراف تیغه بینی، التهاب مزمن مخاط بینی، پولیپ و برخی مشکلات دیگر می‌توانند در ایجاد گرفتگی بینی نقش داشته باشند. تشخیص علت اهمیت دارد، زیرا درمان هر کدام از این مشکلات الزاماً یکسان نیست. ممکن است در یک فرد درمان دارویی کافی باشد و در فرد دیگری، پس از بررسی دقیق، گزینه‌های دیگری مطرح شود. یکی از مشکلاتی که گاهی دیر مورد توجه قرار می‌گیرد، اختلال در تنفس هنگام خواب است. خرخر شدید، تنفس دهانی، بیدار شدن‌های مکرر، احساس خستگی پس از خواب یا مشاهده وقفه‌های تنفسی توسط اطرافیان می‌تواند نشانه‌ای از وجود اختلال در مسیر تنفسی باشد. البته خرخر همیشه به معنای ابتلا به یک بیماری جدی نیست، اما اگر با وقفه تنفسی یا خواب‌آلودگی روزانه همراه باشد، بهتر است علت آن بررسی شود. مشکلات ساختاری بینی، اضافه‌وزن، وضعیت راه هوایی و عوامل مختلف دیگری می‌توانند در اختلالات تنفسی هنگام خواب نقش داشته باشند. گوش علاوه بر شنوایی، با سیستم تعادل بدن نیز ارتباط دارد. به همین دلیل علائمی مانند وزوز گوش، احساس گرفتگی، کاهش شنوایی یا سرگیجه می‌توانند علت‌های متفاوتی داشته باشند. برای مثال، احساس کیپ شدن گوش ممکن است در اثر تجمع جرم گوش، تغییر فشار، عفونت یا مشکلات دیگر ایجاد شود. همچنین کاهش شنوایی می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد و نوع و شدت آن در تعیین مسیر بررسی اهمیت دارد. اگر کاهش شنوایی ناگهانی ایجاد شود، مراجعه سریع پزشکی اهمیت ویژه‌ای دارد. «سرم گیج می‌رود» جمله‌ای است که می‌تواند معانی متفاوتی داشته باشد. برخی افراد منظورشان احساس چرخش محیط است، برخی احساس سبکی سر دارند و بعضی دیگر هنگام تغییر وضعیت بدن احساس بی‌ثباتی می‌کنند. هر یک از این حالت‌ها می‌تواند علت متفاوتی داشته باشد. برخی انواع سرگیجه با سیستم تعادل گوش داخلی ارتباط دارند، اما تمام سرگیجه‌ها منشأ گوشی ندارند. بنابراین شرح دقیق علامت برای پزشک اهمیت زیادی دارد؛ اینکه سرگیجه از چه زمانی شروع شده، چقدر طول می‌کشد، با حرکت سر ارتباط دارد یا خیر و آیا همراه با کاهش شنوایی، وزوز، تهوع یا علائم دیگر است. گلودرد یکی از شایع‌ترین علائم در سنین مختلف است. عفونت‌های ویروسی و باکتریایی از علت‌های شناخته‌شده آن هستند، اما حساسیت، خشکی هوا، رفلاکس معده و تحریک ناشی از دود و مواد آلاینده نیز می‌توانند باعث ناراحتی گلو شوند. اگر گلودرد طولانی شود، مرتب تکرار شود یا با مشکل بلع، تغییر ماندگار صدا، کاهش وزن بدون علت یا توده گردنی همراه باشد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. صدا نیز می‌تواند اطلاعاتی درباره سلامت حنجره در اختیار پزشک قرار دهد. گرفتگی صدا پس از یک سرماخوردگی معمولاً موقتی است، اما تغییر صدایی که برای مدت طولانی باقی بماند، به‌خصوص در افراد سیگاری یا کسانی که زیاد از صدای خود استفاده می‌کنند، نیازمند بررسی است. علت تغییر صدا می‌تواند از التهاب ساده تارهای صوتی تا مشکلات ساختاری حنجره متفاوت باشد و تشخیص دقیق، مسیر درمان را مشخص می‌کند. علائمی مانند گرفتگی طولانی‌مدت بینی، کاهش شنوایی، وزوز مداوم، سرگیجه‌های تکرارشونده، عفونت‌های مکرر گوش یا سینوس، گلودرد طولانی، مشکل بلع و تغییر صدای ماندگار، بهتر است صرفاً با درمان‌های خانگی یا مصرف خودسرانه دارو مدیریت نشوند. متخصص گوش و حلق و بینی می‌تواند پس از بررسی علائم و معاینه، در صورت نیاز آزمایش‌ها یا بررسی‌های تکمیلی مناسب را درخواست کند.