دکتر محمدرضا رستگار

انسان معمولاً تا زمانی که زانوهایش بدون درد کار می‌کنند، متوجه ارزش آن‌ها نمی‌شود. بالا رفتن از پله‌ها، نشستن روی زمین، پیاده‌روی، رانندگی، ورزش یا حتی ایستادن‌های طولانی، کارهایی هستند که هر روز بدون فکر انجام می‌دهیم. اما کافی است زانو دچار درد، محدودیت حرکت یا احساس ناپایداری شود؛ آن‌وقت ساده‌ترین فعالیت‌های روزمره نیز رنگ دیگری پیدا می‌کنند. جالب است بدانید همه دردهای زانو به معنای نیاز به جراحی نیستند. گاهی منشأ درد یک التهاب موقتی، آسیب ورزشی، فرسودگی مفصل یا ضعف عضلات اطراف زانو است و در برخی موارد نیز پارگی رباط‌ها، آسیب منیسک یا تخریب مفصل، نیازمند بررسی دقیق‌تر و انتخاب روش درمان مناسب خواهد بود. مهم‌ترین اصل، تشخیص علت واقعی درد است؛ زیرا درمان موفق، از تشخیص صحیح آغاز می‌شود. دکتر محمدرضا رستگار فلوشیپ جراحی زانو در شیراز، در زمینه ارزیابی، درمان و جراحی بیماری‌ها و آسیب‌های مفصل زانو فعالیت می‌کنند. این فوق‌تخصص بر درمان مشکلاتی تمرکز دارد که عملکرد طبیعی زانو را تحت تأثیر قرار می‌دهند؛ از آسیب‌های ناشی از ورزش و فعالیت‌های روزمره گرفته تا بیماری‌های فرسایشی و تغییرات وابسته به افزایش سن. یکی از رایج‌ترین دلایلی که افراد را به متخصص زانو می‌رساند، دردی است که به مرور زمان شدت پیدا می‌کند. برخی بیماران تنها هنگام بالا رفتن از پله احساس ناراحتی دارند، بعضی دیگر هنگام نشستن و برخاستن با مشکل مواجه می‌شوند و گروهی نیز از قفل شدن، خالی کردن یا صدای غیرعادی مفصل شکایت دارند. هر یک از این نشانه‌ها می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت مفصل زانو در اختیار پزشک قرار دهد. در سال‌های اخیر، روش‌های درمانی مرتبط با آسیب‌های زانو پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند. بسیاری از مشکلات با درمان‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، اصلاح الگوی حرکتی، کاهش وزن، دارودرمانی یا تزریق‌های تخصصی کنترل می‌شوند. تنها زمانی که این روش‌ها پاسخ مناسبی نداشته باشند یا آسیب مفصل به حدی باشد که کیفیت زندگی فرد را به‌طور جدی کاهش دهد، انجام جراحی به‌عنوان یکی از گزینه‌های درمانی مطرح می‌شود. در حوزه جراحی زانو، تصمیم‌گیری برای عمل به عواملی مانند سن بیمار، میزان آسیب، سطح فعالیت، شغل، سبک زندگی و انتظار فرد از نتیجه درمان بستگی دارد. برای یک ورزشکار حرفه‌ای، هدف ممکن است بازگشت به میدان مسابقه باشد، در حالی که برای یک فرد سالمند، مهم‌ترین هدف می‌تواند راه رفتن بدون درد و حفظ استقلال در انجام کارهای روزانه باشد. به همین دلیل، برنامه درمانی برای هر بیمار باید متناسب با شرایط اختصاصی او طراحی شود. فراموش نباید کرد که درمان موفق تنها به روز جراحی محدود نمی‌شود. آمادگی پیش از عمل، انجام تمرینات توان‌بخشی، رعایت توصیه‌های پزشکی و پیگیری منظم پس از درمان، بخش مهمی از روند بازگشت عملکرد طبیعی زانو را تشکیل می‌دهند. بسیاری از نتایج مطلوب، حاصل همکاری بیمار با تیم درمان در طول این مسیر هستند. مفصل زانو، ستون اصلی حرکت در زندگی روزمره است. رسیدگی به دردهای مداوم، بی‌ثباتی مفصل یا کاهش دامنه حرکتی، نه‌تنها به کاهش درد کمک می‌کند، بلکه می‌تواند از پیشرفت آسیب و ایجاد مشکلات بیشتر در آینده نیز جلوگیری کند. توجه به این علائم، گامی مؤثر برای حفظ کیفیت زندگی و ادامه فعالیت‌های روزمره بدون محدودیت است.