دکتر اقدس صفری

شاید برایتان جالب باشد که بدانید در شهری مثل بوشهر با آن گرمای نفس‌گیر و رطوبت شرجی، چه چیزی باعث می‌شود یک روانشناس تا این حد سر زبان‌ها بیفتد؟ نه مطب لاکچری دارد، نه تابلوهای بزرگ و شلوغ در شهر نصب کرده. اما هرکسی که یک بار پای صحبت‌هایش بنشیند، می‌فهمد چرا اسم دکتر اقدس صفری از زبان اهل دل بوشهر بیرون نمی‌آید. سال‌هاست در حیطه روانشناسی بالینی کار می‌کنم و با ده‌ها همکار در شهرهای مختلف آشنا شده‌ام. دکتر صفری اما یک استثناست. اولین بار که ایشان را در یک کارگاه درمان شناختی-رفتاری برای اختلالات اضطرابی دیدم، چیزی که نظرم را جلب کرد، نحوه پرسیدن سوالشان بود. نه سوالات کلیشه‌ای «چند سال است این مشکل را دارید؟» بلکه سوالاتی از جنس «این علامت در زندگی روزمره شما چه چیزی را قفل کرده است؟». تفاوت ظریف ولی بنیادین است. بعداً که فرصت گفتگوی بیشتری پیدا کردم، فهمیدم دکتر صفری اهل همان روانشناسی انسانی است که درمان را نه در کتاب‌ها، که در لابهلای روایت زندگی بیمار جستجو می‌کند. حالا بگذارید از تخصص بگویم، اما نه به شیوه گزارش خشک. دکتر صفری در سه حوزه به باور من بی‌نظیر است. اول، درمان اختلالات اضطرابی و وسواس. در بوشهر که استرس‌های اقتصادی و خانوادگی کم نیست، تعداد بیمارانی که با حملات پانیک، افکار وسواسی یا نگرانی مزمن دست و پنجه نرم می‌کنند، روزبه‌روز بیشتر می‌شود. رویکرد ایشان اما ترکیبی از درمان شناختی-رفتاری نسل سوم (کاملاً به‌روز) با تکنیک‌های ذهن‌آگاهی است. نه بیمار را با واژگان قلمبه‌سلمبه می‌ترساند، نه آنقدر ساده می‌کند که عمق ماجرا گم شود. دوم، مشاوره خانواده و زوج درمانی. بوشهر شهر نسبتاً محافظه‌کاری است. خیلی از زوج‌ها تا سال‌ها درگیر اختلافات حل‌نشده می‌مانند، چون رفتن پیش روانشناس را «آبروریزی» می‌دانند. دکتر صفری اما با حرمت گذاشتن به چارچوب‌های فرهنگی، در همان حال به زوجین کمک می‌کند الگوهای ارتباطی تخریب‌گر را ببینند. یک بار بیمارم را که با همسرش نزد دکتر صفری رفته بود، بعد از سه جلسه دیدم. می‌گفت: «اولین بار بود که کسی به ما نگفت طلاق بگیرید یا صبر کنید. بلکه گفت بیایید ببینیم چه حرف ناگفته‌ای بین شماست.» نتیجه بعد از چند ماه، بهبود روابط بدون دارو و بدون تهدید. سومین حوزه، روانشناسی کودک و نوجوان. خیلی از همکاران از کار با کودکان به خاطر پیچیدگی‌های تشخیصی واهمه دارند. اما دکتر صفری عاشق این حیطه است. مخصوصاً در مورد بیش‌فعالی (ADHD) و اختلالات یادگیری. نه اینکه به هر کودکی که کمی شیطان است برچسب بزند. برعکس، ساعتها مصاحبه با والدین و معلمان، تست‌های هوش و عصب‌روانشناختی، و بعد یک برنامه جامع رفتاری در خانه و مدرسه طراحی می‌کند. دیده‌ام کودکی را که سه معلم گفته بودند «تنبلی محض»، دکتر صفری تشخیص داد «نقص توجه بدون بیش‌فعالی». بعد از شش ماه مداخله بدون دارو، آن کودک شاگرد اول کلاس شد. مادرش گریه می‌کرد. اما یک روایت شخصی. سال پیش، یکی از نزدیکان من که دچار افسردگی شدید بعد از طلاق شده بود، حاضر نبود پیش هیچ روانپزشکی برود. زورش می‌آمد. به اصرار من، تنها یک بار پذیرفت با دکتر صفری صحبت کند. جلسه یک ساعته طول کشید. بعد از آن جلسه، نزدیک من آمد و گفت: «این خانم حرف نزد که تو چه اشتباهی کردی. حرف زد که چه زخمی خوردی و حالا چطور می‌شود زخم را خوب کرد.» آن هم در بوشهر، شهری که گاهی روانشناسی را با «پند و اندرز» اشتباه می‌گیرند. این یعنی ظرافت کار. حالا برسیم به بحث نوبت‌دهی. مطب دکتر صفری در منطقه ساحلی بوشهر، نزدیک پارک شغاب، یک فضای کوچک اما دلباز است. با نور مناسب و صندلی‌های راحت. اما ظرفیت محدودی دارد. تا چند سال پیش، نوبت گرفتن از ایشان فقط با تماس صبح زود و کلی منتظر ماندن روی خط ممکن بود. اما خوشبختانه از دو سال قبل با سامانه «دکتر فوری» قرارداد بسته‌اند. راستش خودم سه بار برای بیمارانم نوبت گرفتم. وارد سایت شدم، عبارت «اقدس صفری روانشناس بوشهر» را جستجو کردم، لیست ساعات خالی آمد، یکی را انتخاب و هزینه را آنلاین پرداخت کردم. پیامک تأیید بلافاصله رسید. حتی یک بار مجبور شدم نوبت را کنسل کنم و دوباره بگیرم، بدون جریمه اضافه. این سهولت برای بیماران مضطرب که گاه برای تماس تلفنی هم استرس دارند، واقعاً حیاتی است. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد دکتر صفری، برگزاری جلسات آنلاین برای بیمارانی است که در شهرستان‌های اطراف بوشهر مثل دیلم، گناوه یا حتی عسلویه زندگی می‌کنند. همه‌کس نمی‌تواند هر هفته دو ساعت رانندگی کند تا به بوشهر برسد. ایشان از طریق پلتفرم امن خودشان و با هماهنگی قبلی، جلسات ویدئویی برگزار می‌کند. هزینه هم کمتر از جلسه حضوری است. در ایام کرونا که همه جا بسته بود، این قابلیت واقعاً جان‌پناه خیلی از بیماران شد. اما بیایید از چالش‌ها هم بگویم. دکتر صفری گاهی آنقدر غرق در مشکلات بیمار می‌شود که فراموش می‌کند وقت جلسه تمام شده است. این یعنی بیمار بعدی گاهی نیم ساعت معطل می‌ماند. برخی از مراجعان شاکی هستند. خودش هم می‌داند و سعی کرده با سیستم نوبت‌دهی هوشمند این مشکل را حل کند. در سایت دکتر فوری، برای هر ویزیت ۶۰ دقیقه در نظر گرفته شده (نسبت به استاندارد ۴۵ دقیقه)، اما باز هم گاهی تأخیر پیش می‌آید. به قول یکی از همکاران: «بهتر است منتظر بمانی تا اینکه یک روانشناس تو را نیمه‌کاره راهی کند.» راست هم می‌گوید. در مواجهه با بیمار، لحن دکتر صفری رسمی ولی صمیمی است. نه از کلماتی مثل «شما باید» استفاده می‌کند، نه آنقدر منفعل است که راهنمایی نکند. یک تعادل ظریف. مثلاً به نوجوانی که خودزنی می‌کند، می‌گوید: «دردت را می‌فهمم. اما بیا ببینیم چه راه دیگری برای ابراز این درد هست که به بدنت آسیب نزند.» همین جمله ساده در روانشناسی به «تأیید هیجان بدون تأیید رفتار» معروف است. اما وقتی از زبان او شنیده می‌شود، احساس می‌کنی نسخه کتابی نیست، از ته دل است. دکتر صفری عضو انجمن‌های علمی معتبر روانشناسی است و مقالاتی در زمینه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر روی اختلالات اضطرابی در مجلات داخلی چاپ کرده. اما هرگز این موارد را جلوی بیمار به رخ نمی‌کشد. یک بار از او پرسیدم: «دکتر، چرا کارهای علمی‌ات را در سایت مطب نمی‌نویسی تا اعتمادسازی شود؟» خندید و گفت: «بیمار که به اعتمادسازی از طریق رزومه نیاز ندارد. یک جلسه خوب درمانی که صرفاً برایش باشم، خودش بهترین رزومه است.» و در نهایت، اگر ساکن بوشهر یا شهرهای اطراف هستید و از اختلالات خلقی، اضطراب، مشکلات خانوادگی، یا اختلالات کودک خود رنج می‌برید، یک بار هم که شده به دکتر اقدس صفری سر بزنید. نه به خاطر اینکه روانشناسی «معروف» است، بلکه به خاطر اینکه مثل یک همسفر در مسیر درمان قدم برمی‌دارد، نه یک قاضی. نوبت را که از طریق سایت دکتر فوری بگیرید، خودتان قضاوت کنید. ممکن است تعجب کنید که چطور یک مکالمه ساده می‌تواند چند سال گرفتگی را باز کند.