دکتر حمید پردیس

گاهی یک زانودرد ساده بعد از پیاده‌روی، درد شانه هنگام بلند کردن دست یا کمردردی که هر چند وقت یک‌بار برمی‌گردد، آن‌قدر عادی به نظر می‌رسد که ماه‌ها یا حتی سال‌ها نادیده گرفته می‌شود. بسیاری از بیماران زمانی به متخصص ارتوپدی مراجعه می‌کنند که درد، انجام کارهای روزانه را مختل کرده یا حرکت مفاصل محدود شده است. در حالی که بخش زیادی از مشکلات استخوان، مفاصل و عضلات اگر در مراحل اولیه بررسی شوند، با درمان‌های ساده‌تر قابل کنترل هستند. دکتر حمید پردیس متخصص ارتوپدی در شیراز، در زمینه تشخیص و درمان بیماری‌ها و آسیب‌های سیستم اسکلتی ـ عضلانی فعالیت می‌کنند. این حوزه تنها به درمان شکستگی‌ها محدود نیست؛ مشکلاتی مانند آرتروز، آسیب‌های ورزشی، دردهای مزمن مفاصل، پارگی تاندون‌ها، اختلالات ستون فقرات، بیماری‌های مادرزادی استخوان و بسیاری از مشکلات حرکتی نیز در حیطه تخصص ارتوپدی قرار می‌گیرند. یکی از باورهای رایج این است که درد زانو، لگن یا کمر فقط نتیجه بالا رفتن سن است. واقعیت این است که عوامل مختلفی مانند اضافه‌وزن، فعالیت‌های شغلی، ورزش‌های سنگین، آسیب‌های قدیمی، ضعف عضلات یا حتی نحوه نشستن و راه رفتن می‌توانند در ایجاد این دردها نقش داشته باشند. به همین دلیل، درمان موفق تنها با تجویز دارو امکان‌پذیر نیست. ابتدا باید مشخص شود درد از کدام بخش منشأ گرفته است؛ مفصل، استخوان، رباط، تاندون یا عضله. پس از آن، مناسب‌ترین روش درمان انتخاب می‌شود. اگر درد یک مفصل بیش از چند هفته ادامه پیدا کند، هنگام حرکت صدای غیرعادی از مفصل شنیده شود، تورم و محدودیت حرکتی ایجاد شود یا انجام فعالیت‌های روزمره مانند بالا رفتن از پله، نشستن یا بلند شدن دشوار شود، بهتر است بررسی تخصصی انجام گیرد. همچنین افرادی که پس از زمین خوردن، تصادف یا آسیب‌های ورزشی دچار درد شدید، تغییر شکل اندام یا ناتوانی در حرکت شده‌اند، نباید درمان را به تعویق بیندازند. مراجعه به‌موقع می‌تواند از عوارض طولانی‌مدت جلوگیری کند. یکی از نگرانی‌های رایج بیماران این است که مراجعه به متخصص ارتوپدی حتماً به جراحی ختم خواهد شد. اما در عمل، بسیاری از مشکلات ارتوپدی بدون نیاز به عمل جراحی کنترل می‌شوند. بسته به نوع بیماری، ممکن است درمان با دارو، فیزیوتراپی، تمرینات اصلاحی، کاهش وزن، استفاده از بریس یا تزریق داخل مفصل انجام شود. تنها زمانی که این روش‌ها پاسخ مناسبی نداشته باشند یا آسیب به حدی باشد که عملکرد طبیعی مفصل را مختل کند، جراحی به عنوان یکی از گزینه‌های درمان مطرح می‌شود. کاهش درد اهمیت زیادی دارد، اما در ارتوپدی هدف نهایی، بازگرداندن توانایی حرکت و حفظ عملکرد طبیعی اندام‌هاست. به همین دلیل، پس از درمان نیز انجام تمرینات توانبخشی، تقویت عضلات و رعایت توصیه‌های پزشکی نقش مهمی در جلوگیری از بازگشت مشکل دارد. بسیاری از بیماران پس از بهبود اولیه، درمان را نیمه‌کاره رها می‌کنند؛ در حالی که ادامه تمرینات و پیگیری‌های منظم، احتمال عود درد یا آسیب مجدد را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.