دکتر بهرام محمدی آزاد

تا وقتی مفصلی بدون درد حرکت می‌کند، کمتر کسی به نقش استخوان‌ها، رباط‌ها و عضلات در کیفیت زندگی فکر می‌کند. اما کافی است زانو هنگام بالا رفتن از پله‌ها درد بگیرد، شانه دیگر مثل قبل بالا نیاید یا کمر بعد از چند دقیقه نشستن اجازه ادامه کار را ندهد؛ آن وقت متوجه می‌شویم که سلامت سیستم اسکلتی و عضلانی تا چه اندازه بر کار، ورزش، رانندگی، خواب و حتی انجام ساده‌ترین فعالیت‌های روزانه اثر می‌گذارد. در چنین شرایطی، تشخیص صحیح اهمیت بیشتری از هر اقدام درمانی دارد. ممکن است دو بیمار با درد مشابه مراجعه کنند، اما یکی دچار ساییدگی مفصل باشد و دیگری آسیب رباط یا التهاب تاندون داشته باشد. به همین دلیل، در ارتوپدی تنها محل درد اهمیت ندارد؛ علت ایجاد آن، مدت زمان بروز علائم، سبک زندگی، نوع فعالیت و سابقه آسیب‌های قبلی نیز باید به‌دقت بررسی شوند. دکتر بهرام محمدی آزاد متخصص ارتوپدی در شیراز، در زمینه تشخیص، درمان و پیگیری بیماری‌ها و آسیب‌های استخوان، مفاصل، عضلات، تاندون‌ها و رباط‌ها فعالیت می‌کنند. هدف از درمان در این حوزه، تنها کاهش درد نیست؛ بلکه کمک به بازگشت عملکرد طبیعی اندام‌ها و افزایش توانایی بیمار برای انجام فعالیت‌های روزمره است. بسیاری از مشکلات ارتوپدی به‌صورت تدریجی ایجاد می‌شوند. درد زانو که ابتدا فقط هنگام پیاده‌روی طولانی احساس می‌شود، محدود شدن حرکت شانه هنگام پوشیدن لباس، درد مچ دست پس از ساعت‌ها کار با رایانه یا کمردردی که هر روز شدیدتر می‌شود، معمولاً نشانه‌هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. مراجعه در مراحل اولیه، اغلب باعث می‌شود درمان با روش‌های ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر انجام شود. البته همه مشکلات ارتوپدی به دلیل افزایش سن نیستند. ورزشکاران ممکن است دچار پارگی رباط یا آسیب مینیسک شوند، کارمندان به علت وضعیت نامناسب بدن هنگام کار، دردهای گردن و کمر را تجربه کنند و کودکان نیز گاهی به دلیل اختلالات رشدی یا ناهنجاری‌های مادرزادی نیاز به ارزیابی تخصصی داشته باشند. به همین دلیل، درمان در ارتوپدی برای هر بیمار متناسب با سن، میزان فعالیت و علت بیماری برنامه‌ریزی می‌شود. یکی از مهم‌ترین نکات در درمان بیماری‌های ارتوپدی این است که همیشه جراحی اولین انتخاب نیست. در بسیاری از موارد، فیزیوتراپی، تمرینات اصلاحی، کاهش وزن، اصلاح شیوه انجام فعالیت‌های روزانه، دارودرمانی یا تزریق‌های تخصصی می‌توانند علائم را کنترل کرده و نیاز به جراحی را به تعویق بیندازند یا حتی برطرف کنند. زمانی که آسیب مفصل یا استخوان به حدی باشد که روش‌های محافظه‌کارانه نتیجه مطلوب نداشته باشند، جراحی می‌تواند بهترین راه برای بازگرداندن عملکرد طبیعی اندام باشد. دوران پس از درمان نیز به اندازه خود درمان اهمیت دارد. رعایت تمرین‌های توانبخشی، تقویت عضلات، بازگشت تدریجی به فعالیت‌های روزمره و انجام معاینات دوره‌ای، نقش مهمی در جلوگیری از عود مشکلات و حفظ نتیجه درمان دارند. بسیاری از بیماران زمانی بهترین نتیجه را تجربه می‌کنند که درمان پزشکی را با اصلاح سبک زندگی و فعالیت بدنی مناسب همراه کنند. در نهایت، هدف درمان ارتوپدی فقط از بین بردن درد نیست؛ بلکه کمک به فرد برای حفظ استقلال، حرکت راحت‌تر و ادامه فعالیت‌های روزمره بدون محدودیت است. توجه به علائم اولیه و مراجعه به‌موقع، می‌تواند از آسیب‌های گسترده‌تر جلوگیری کرده و روند درمان را کوتاه‌تر و مؤثرتر کند.