دکتر حسن مهتدی

از نگاهِ یک همکار پزشکی، کار در حوزهٔ آسم و آلرژی مثل طراحیِ راه‌حل برای مشکل‌هایی است که همیشه یک علت واحد ندارند؛ هوا، شغل، ژنتیک، عفونت‌های مکرر و حتی رفتارهای روزمره همه با هم نتیجه را می‌سازند. دکتر حسن مهتدی این پیچیدگی‌ها را درک می‌کند و درمان را نه به‌صورت سریِ فرمولی بلکه به‌صورت فرد - محور انجام می‌دهد. او برای هر بیمار وقت می‌گذارد تا ریشه‌ها را پیدا کند، نه‌فقط نشانه‌ها را کنترل نماید. اولین چیزی که در ملاقات با بیمارانش به چشم می‌آید، حوصلهٔ بالای او در شنیدن شرح‌حال است. او اجازه می‌دهد بیمار حرف بزند؛ از الگوی تنگی نفس شبانه گرفته تا اینکه هنگام کار در مزرعه یا در حیاط خانه چه حسی دارد. این اطلاعاتِ ظریف به دکتر مهتدی کمک می‌کند تا تشخیص را در متن واقعی زندگی بیمار قرار دهد. برای مثال، یک کودکِ مبتلا به سرفهٔ مکرر در مدرسه ممکن است در اصل حساسیتِ فصلی داشته باشد که در منزلِ گرم و بدون تهویهٔ مناسب تشدید می‌شود عامل‌هایی که فقط با شنیدن دقیق کشف می‌شوند. تشخیصِ دقیق برای او با آزمایش و تست‌های بالینی مکمل می‌شود: اسپیرومتری اصولی، تست‌های آلرژیک پوست یا IgE اختصاصی، بررسی پوششِ درمانی و در صورت لزوم آزمون‌های تکمیلیِ تصویربرداری. اما دکتر مهتدی هرگز صرفاً به عدد روی مانیتور یا نتیجهٔ یک تست اتکا نمی‌کند؛ او آن را با تصویرِ کاملِ بالینی تلفیق می‌کند تا تصمیم‌گیری‌ای اتخاذ شود که هم معقول و هم ایمن باشد. رویکرد درمانی او ترکیبی و تدریجی است. در آسمِ کنترل‌نشده، اولویت با اصلاحِ عوامل محرکِ قابل‌اجراست: آموزشِ درست استفاده از اسپری‌ها، حذف محرک‌های خانگی، تنظیم دارو بهینه با حداقل عوارض و سپس در صورت لزوم مداخلات تخصصی‌تر مانند درمان‌های بیولوژیک. او به‌خوبی می‌داند چه بیمارانی مناسب ایمونوتراپی (حساسیت‌زدایی) هستند و چه کسانی باید ابتدا عوامل دیگری را اصلاح کنند. این قضاوتِ بالینی که بینِ سریع درمان‌کردن و انتظارِ بیهوده فرق می‌گذارد، حاصلِ سال‌ها کارِ بالینی است. یکی از وجه‌های قابل‌تحسین کار او، تأکید بر آموزش و توانمندسازی بیمار است. جلسات درمان با توضیح ساده دربارهٔ عملکردِ داروها، نحوهٔ تشخیص علائم هشدار و نحوهٔ رفتار در حملهٔ آسم همراه است. بیمارانی که از ایشان مراقبت می‌گیرند، معمولاً می‌گویند: «حالا می‌دانم به‌وقت باید اسپری را بزنم و کی باید سراغ اورژانس بروم.» این نوع آموزش، هزینه‌های ارجاع و بستری را کاهش می‌دهد و کیفیت زندگی بیمار را به طور ملموس بالا می‌برد. دکتر مهتدی علاوه بر کار بالینی، به ملاحظاتِ بومی نیز توجه دارد. در برازجان که نوسانات فصلی، گردوغبار و مسائل محیطی خاصی وجود دارد، توصیه‌های او اختصاصی و قابل‌اجراست: از انتخابِ زمان مناسب برای تهویهٔ منزل و شستشوی ملافه‌ها گرفته تا نکات سادهٔ پیشگیری هنگام مواجهه با طوفانِ گردوخاک. این بومی‌سازیِ مداخلات، باعث می‌شود بیمار توصیه‌ها را در زندگیِ واقعی‌اش اجرا کند و نه اینکه صرفاً آن‌ها را روی کاغذ ببیند. در موارد حساس و پیچیده، او همکاریِ بین‌رشته‌ای را جدی می‌گیرد؛ ارتباطِ سریع با ریه، پوست، گوش و حلق و بینی یا حتی متخصصان اطفال برای کودکانِ با آسمِ زودرس، باعث می‌شود برنامهٔ درمانی یکپارچه و مؤثر باشد. زمانی که نیاز به درمانِ پیشرفته‌تر مثل بیولوژیک‌ها یا ارزیابی ایمنی خاص است، ایشان مسیرِ ارجاع و هماهنگی را به‌خوبی مدیریت می‌کند تا بیمار کمترین تأخیر را تجربه کند. در مدیریت بحران‌ها هم دکتر مهتدی توانایی تصمیم‌گیریِ سریع و منطقی دارد؛ چه در مواجهه با حملهٔ شدید آسم، چه در برخورد با واکنش‌های آلرژیک حاد. او تیمِ بالینی را هدایت می‌کند، اولویت‌ها را مشخص می‌سازد و در ادامه پیگیری‌های لازم برای بازگشت بیمار به شرایطِ پایدار را برنامه‌ریزی می‌کند. این نظمِ بالینی باعث می‌شود خانواده‌ها در شرایط اضطراری اعتماد کنند که بهترین مسیرِ درمانی در حال اجراست. از منظر انسانی، بیماران از رفتارِ محترمانه و شنوندهٔ او یاد می‌کنند. او به سؤالات کوچک و بزرگ پاسخ می‌دهد، نگرانی‌های فرهنگی یا اقتصادی را لحاظ می‌کند و تلاش می‌کند درمانی پیشنهاد دهد که «قابل‌انجام» و «واقع‌گرایانه» باشد. این تعاملِ انسانی معمولاً اولین قدمِ اعتماد و سپس تعهد بیمار به برنامهٔ درمانی است. در انتها باید گفت که دسترسیِ منظم به ویزیت و نوبت‌دهی آسان برای او اهمیت دارد؛ امکان گرفتن نوبت از طریق سایتِ «دکتر فوری» روند مراجعه را برای بیماران برازجانی و اطراف ساده کرده است. برای کسانی که دنبال فوق‌تخصص آسم و آلرژی‌ای می‌گردند که هم علمی کار کند و هم انسانی، حضورِ دکتر حسن مهتدی در برازجان یک منبعِ واقعی و قابل‌اعتماد است.