دکتر شهناز پورآرین

ورود یک نوزاد به دنیا، به‌ویژه اگر زودتر از موعد متولد شده باشد یا با مشکلات پزشکی همراه باشد، یکی از حساس‌ترین مراحل زندگی هر خانواده است. در چنین شرایطی، حضور پزشکی که به طور تخصصی در زمینه سلامت نوزادان و مراقبت‌های پیرامون تولد فعالیت می‌کند، نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت نوزاد و کاهش عوارض احتمالی دارد. دکتر شهناز پورآرین، فوق تخصص طب نوزادی و پیرامون تولد در شهر شیراز، در زمینه تشخیص، درمان و مراقبت از نوزادان سالم، نارس و نوزادانی که پس از تولد نیاز به مراقبت‌های ویژه دارند، فعالیت می‌کند. این حوزه از پزشکی تنها به درمان بیماری‌ها محدود نمی‌شود، بلکه رشد، تکامل و سلامت نوزاد از اولین ساعات تولد تا هفته‌ها و ماه‌های ابتدایی زندگی را نیز شامل می‌شود. نوزادان، به‌خصوص نوزادان نارس یا کم‌وزن، شرایط جسمی متفاوتی نسبت به کودکان بزرگ‌تر دارند و بسیاری از بیماری‌ها در آن‌ها نیازمند تشخیص سریع و درمان تخصصی است. مراجعه به فوق تخصص طب نوزادی در زمان مناسب می‌تواند از بروز بسیاری از مشکلات کوتاه‌مدت و بلندمدت جلوگیری کند. طب نوزادی یکی از شاخه‌های فوق تخصصی پزشکی کودکان است که بر سلامت نوزادان از لحظه تولد تا پایان دوره نوزادی تمرکز دارد. متخصص این رشته مسئول بررسی وضعیت عمومی نوزاد، تشخیص بیماری‌های مادرزادی، درمان مشکلات تنفسی، عفونت‌ها، اختلالات تغذیه، زردی نوزادان و بسیاری از بیماری‌هایی است که در روزها و هفته‌های نخست زندگی بروز می‌کنند. بخش مهمی از فعالیت این حوزه مربوط به مراقبت از نوزادان نارس است. نوزادانی که پیش از هفته سی‌وهفتم بارداری متولد می‌شوند، ممکن است به دلیل کامل نبودن رشد اندام‌ها به مراقبت‌های ویژه نیاز داشته باشند. کنترل تنفس، تغذیه، رشد، تنظیم دمای بدن و پیشگیری از عفونت از جمله مواردی است که در این دوران اهمیت زیادی دارد. همچنین نوزادانی که هنگام تولد دچار مشکلاتی مانند کاهش اکسیژن، وزن بسیار پایین، بیماری‌های متابولیک، ناهنجاری‌های مادرزادی یا عفونت‌های شدید هستند، معمولاً تحت نظر فوق تخصص طب نوزادی قرار می‌گیرند تا روند درمان و رشد آن‌ها به دقت پیگیری شود. علاوه بر درمان بیماری‌ها، آموزش والدین درباره شیردهی، مراقبت از نوزاد، واکسیناسیون، رشد طبیعی و علائم هشداردهنده نیز بخش مهمی از خدمات این حوزه محسوب می‌شود. نوزادانی که به صورت نارس یا با وزن پایین متولد شده‌اند، بهتر است پس از ترخیص از بیمارستان نیز به طور منظم تحت نظر فوق تخصص طب نوزادی باشند تا روند رشد و تکامل آن‌ها بررسی شود. اگر نوزاد پس از تولد دچار زردی شدید، مشکلات تنفسی، کاهش وزن، بی‌حالی، اختلال در شیر خوردن یا تب شود، مراجعه سریع به پزشک ضروری است. همچنین نوزادانی که در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) بستری بوده‌اند، برای بررسی وضعیت سلامت، رشد، بینایی، شنوایی و تکامل عصبی به پیگیری‌های تخصصی نیاز دارند. نوزادانی که دچار عفونت‌های دوران نوزادی، مشکلات قلبی مادرزادی، بیماری‌های متابولیک، تشنج، مشکلات ریوی یا اختلالات مادرزادی هستند نیز باید تحت نظر پزشک متخصص این حوزه قرار بگیرند. در برخی موارد، والدین تنها به دلیل نگرانی درباره رشد، تغذیه، خواب یا افزایش وزن نوزاد مراجعه می‌کنند. بررسی این موارد نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا تشخیص زودهنگام مشکلات رشد می‌تواند از بروز عوارض بعدی جلوگیری کند. روزها و هفته‌های نخست زندگی، یکی از مهم‌ترین دوره‌های رشد انسان است. بسیاری از بیماری‌هایی که در این زمان تشخیص داده شوند، با درمان مناسب بدون ایجاد عارضه قابل کنترل هستند، اما تأخیر در مراجعه ممکن است پیامدهای جدی به همراه داشته باشد. برای مثال، زردی شدید نوزاد اگر به موقع درمان نشود، می‌تواند به سیستم عصبی آسیب برساند. همچنین عفونت‌های نوزادی ممکن است در مدت کوتاهی گسترش پیدا کنند و سلامت نوزاد را به خطر بیندازند. در نوزادان نارس نیز پیگیری مستمر رشد، تکامل مغز، شنوایی، بینایی و وضعیت تغذیه اهمیت زیادی دارد. مراجعه منظم به پزشک باعث می‌شود هرگونه مشکل احتمالی در مراحل اولیه شناسایی و درمان شود. والدین نیز نباید علائمی مانند کاهش شیر خوردن، خواب‌آلودگی غیرطبیعی، تغییر رنگ پوست، تب، گریه غیرعادی یا کاهش فعالیت نوزاد را نادیده بگیرند. مراجعه سریع در چنین شرایطی می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از عوارض داشته باشد. دکتر شهناز پورآرین، فوق تخصص طب نوزادی و پیرامون تولد در شیراز، در زمینه تشخیص، درمان و پیگیری بیماری‌های نوزادان، مراقبت از نوزادان نارس، بررسی مشکلات دوران نوزادی و پایش رشد و تکامل شیرخواران فعالیت می‌کند. همچنین مراقبت از نوزادان پرخطر، درمان زردی، عفونت‌های نوزادی، مشکلات تنفسی و آموزش والدین درباره مراقبت صحیح از نوزاد از جمله خدمات این حوزه به شمار می‌رود. مراجعه به‌موقع و پیگیری منظم وضعیت سلامت نوزاد می‌تواند نقش مهمی در رشد طبیعی و پیشگیری از بسیاری از مشکلات آینده داشته باشد.