کارشناس رضوان دشتی

شنیدن یکی از مهم‌ترین راه‌های ارتباط انسان با محیط اطراف است و سلامت شنوایی، به‌ویژه در سال‌های نخست زندگی، نقش مهمی در رشد گفتار، یادگیری و ارتباط اجتماعی دارد. با این حال، مشکلات شنوایی فقط به دوران کودکی محدود نمی‌شوند و در نوجوانان، بزرگسالان و سالمندان نیز ممکن است به دلایل مختلف ایجاد شوند. رضوان دشتی کارشناس شنوایی‌سنجی در بندر کنگان در زمینه ارزیابی وضعیت شنوایی و خدمات مرتبط با شنوایی‌شناسی فعالیت می‌کند. شنوایی‌سنجی می‌تواند به تشخیص میزان و نوع کم‌شنوایی و بررسی تغییرات شنوایی در سنین مختلف کمک کند. شنوایی‌سنجی مجموعه‌ای از ارزیابی‌هاست که برای بررسی توانایی فرد در شنیدن صداها و تشخیص میزان شنوایی انجام می‌شود. نوع آزمایش بر اساس سن، علائم و شرایط فرد انتخاب می‌شود. گاهی فرد متوجه کاهش شنوایی خود نمی‌شود و تنها اطرافیان تغییر در نحوه پاسخ دادن یا میزان صدای مورد استفاده او را مشاهده می‌کنند. به همین دلیل، ارزیابی شنوایی در صورت وجود علائم یا عوامل خطر می‌تواند اهمیت داشته باشد. شنوایی ارتباط مستقیمی با رشد مهارت‌های گفتاری و زبانی کودک دارد. کودک برای یادگیری کلمات و برقراری ارتباط، باید بتواند صداهای محیط و گفتار اطرافیان را به‌درستی دریافت کند. اگر والدین متوجه شوند کودک به صداها واکنش مناسبی ندارد، مرتباً از آن‌ها می‌خواهد صحبتشان را تکرار کنند یا روند رشد گفتار او با تأخیر همراه است، بررسی شنوایی می‌تواند یکی از مراحل ارزیابی باشد. در صورت تشخیص مشکل شنوایی، اقدام زودهنگام می‌تواند در برنامه‌ریزی برای حمایت از روند رشد ارتباطی کودک اهمیت داشته باشد. کاهش شنوایی در بزرگسالان ممکن است به‌تدریج اتفاق بیفتد و فرد برای مدت طولانی متوجه آن نشود. در بعضی موارد، فرد صداها را می‌شنود اما در تشخیص کلمات، به‌خصوص در محیط‌های شلوغ، مشکل دارد. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صدای بلند، افزایش سن، برخی بیماری‌ها، مصرف بعضی داروها و عوامل دیگر می‌توانند با کاهش شنوایی ارتباط داشته باشند. ارزیابی شنوایی می‌تواند میزان و الگوی کاهش شنوایی را مشخص کند. وزوز گوش به شنیدن صداهایی مانند زنگ، سوت یا صدای وزوز بدون وجود منبع صوتی خارجی گفته می‌شود. این مشکل در افراد مختلف شدت و علت متفاوتی دارد. وزوز گوش ممکن است همراه با کاهش شنوایی دیده شود، اما همیشه به معنای وجود یک مشکل جدی نیست. اگر وزوز مداوم، یک‌طرفه، ناگهانی یا همراه با کاهش شنوایی باشد، بهتر است توسط پزشک یا متخصص مربوطه بررسی شود. نوع آزمایش به سن و توانایی همکاری فرد بستگی دارد. در برخی ارزیابی‌ها فرد باید به صداهایی با شدت و فرکانس متفاوت گوش دهد و هنگام شنیدن صدا پاسخ دهد. در کودکان نیز روش ارزیابی می‌تواند متناسب با سن و توانایی کودک تغییر کند. هدف از این بررسی‌ها مشخص کردن آستانه شنوایی و شناسایی الگوی احتمالی کاهش شنوایی است. در صورت مشاهده نتیجه غیرطبیعی، ممکن است فرد برای بررسی بیشتر به متخصص گوش، حلق و بینی یا سایر متخصصان مرتبط ارجاع داده شود. کاهش شنوایی می‌تواند در برخی کودکان بر رشد گفتار و زبان تأثیر بگذارد. البته هر تأخیر گفتاری الزاماً ناشی از مشکل شنوایی نیست و عوامل مختلفی می‌توانند در آن نقش داشته باشند. به همین دلیل، در کودکانی که در صحبت کردن یا درک گفتار مشکل دارند، ارزیابی شنوایی می‌تواند بخشی از روند بررسی باشد. در صورت نیاز، شنوایی‌سنج، گفتاردرمانگر و پزشک متخصص می‌توانند در ارزیابی و پیگیری کودک نقش داشته باشند. در برخی افراد، کاهش شنوایی به اندازه‌ای است که استفاده از وسایل کمک‌شنوایی می‌تواند مطرح شود. با این حال، تجویز و انتخاب سمعک باید بر اساس نوع و میزان کم‌شنوایی، شرایط فرد و نیازهای ارتباطی او انجام شود. شنوایی‌سنجی دقیق می‌تواند اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری درباره گزینه‌های کمک‌شنوایی را فراهم کند. پس از انتخاب سمعک نیز تنظیم و پیگیری عملکرد آن اهمیت دارد. برخی تغییرات شنوایی نیازمند بررسی هستند؛ به‌خصوص اگر ناگهانی ایجاد شده باشند. احساس کاهش شنوایی، وزوز مداوم، دشواری در فهم گفتار، احساس پری گوش یا مشکلات شنوایی پس از مواجهه با صدای بسیار بلند از جمله مواردی هستند که بهتر است نادیده گرفته نشوند. کاهش ناگهانی شنوایی، به‌خصوص در یک گوش، نیازمند ارزیابی پزشکی سریع است و نباید منتظر برطرف شدن خودبه‌خودی آن ماند. شنوایی‌سنجی تنها برای افرادی که دچار کم‌شنوایی شدید هستند انجام نمی‌شود و می‌تواند برای بررسی تغییرات ظریف‌تر شنوایی، ارزیابی کودکان، پیگیری مشکلات شنیداری و بررسی نیاز به وسایل کمک‌شنوایی نیز کاربرد داشته باشد. رضوان دشتی، کارشناس شنوایی‌سنجی در بندر کنگان در زمینه ارزیابی و خدمات مرتبط با شنوایی‌شناسی فعالیت دارد. در صورت مشاهده تغییر در توانایی شنیدن یا وجود نگرانی درباره شنوایی کودک، ارزیابی تخصصی می‌تواند نخستین قدم برای مشخص شدن وضعیت باشد.