دکتر علیرضا موثر

شاید دیدن بیماری که بعد از ماه‌ها درد، بی‌آنکه عصا به دست بگیرد وارد مطب می‌شود، برای خیلی‌ها عادی باشد. اما برای من که سال‌ها کنار دکتر موثر کار کرده‌ام، هر بار همچنان معجزه‌وار است. نه از سر شعار، بلکه از سر دیدن هزاران بار تکرار این صحنه. راستش را بخواهید، وقتی در شیراز از هر متخصص ارتوپدی بپرسید «بهترین گزینه برای زانو یا لگن کیست؟»، بدون مکث نام دکتر علیرضا موثر را می‌شنوید. اما چرا؟ چرا یک پزشک در شهری پر از پزشکان حاذق، این‌چنین سر زبان‌ها می‌افتد؟ بیایید از یک جای ساده شروع کنم. دکتر موثر اهل آن دسته از متخصصانی نیست که در دقایق کوتاه ویزیت، انگار دارند چک‌لیستی را پُر می‌کنند. برعکس. اولین چیزی که در مواجهه با او حس می‌کنید، یک حضور سرد اما گرم و در عین حال سرشار از احترام به زمان شماست. نه عجله دارد که پرونده را ببندد، نه آنقدر حرف می‌زند که حس کنید بیراهه می‌روید. یک تعادل دقیق. دو سال پیش خودم یکی از بستگان نزدیکم را برای پارگی مینیسک بردم پیش ایشان. زنی پنجاه و چند ساله که از ترس جراحی شب‌ها نمی‌خوابید. دکتر موثر نیم ساعت برایش وقت گذاشت؛ بدون اینکه حتی یک ریال اضافه بگیرد. فقط توضیح داد، شکل زانو را روی کاغذ کشید، نشان داد کدام قسمت مشکل دارد و چرا گزینه‌های غیرجراحی را اول امتحان می‌کند. نتیجه؟ بدون عمل، با فیزیوتراپی و تزریق هدفمند، بعد از سه ماه دیگر نه درد داشت، نه صدای تق تق زانو. حالا برسیم به بحث تخصص. ارتوپدی تنها استخوان نیست؛ رباط، تاندون، غضروف، اعصاب محیطی، بدشکلی‌های مادرزادی در بچه‌ها، شکستگی‌های چندتکه در تصادفات، آرتروزهای فرسایشی در سالمندان... دکتر موثر در همه این حوزه‌ها دستی دارد، اما اگر بخواهم صادق باشم، سه حوزه شاخص او را برجسته‌تر کرده: نخست، جراحی‌های تعویض مفصل (مخصوصاً زانو و لگن) به روش کم‌تهاجمی. دوم، آرتروسکوپی شانه و زانو، که با سوراخ‌های کوچک کارهای بزرگ انجام می‌دهد. و سوم، درمان بدون جراحی دردهای مزمن اسکلتی-عضلانی. یعنی همان جایی که خیلی از همکاران زود قلم جراحی برمی‌دارند، او اول خط‌های درمانی غیرتهاجمی را موشکافی می‌کند. بارها دیده‌ام بیمارانی را که از شهرهای یاسوج، بوشهر، حتی اصفهان آمده بودند فقط برای نظر دوم دکتر موثر و جالب اینجاست که در بیش از نیمی از موارد، او نظر جراحی پزشک قبلی را تأیید نمی‌کند و آن هم با استدلال و مدرک علمی روز دنیا. این انصاف در پزشکی کمیاب است، قبول دارید؟ با بیمار چه جور برخوردی دارد؟ یک مثال بزنم. اواسط بهمن سال گذشته، جوانی بیست و دو ساله با پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL) حین فوتبال به مطب مراجعه کرد. پرونده اش را که ورق می‌زدم، دیدم دو پزشک دیگر جراحی فوری توصیه کرده بودند. دکتر موثر اما از جوان پرسید: «تحصیل؟ کار؟ چند روز در هفته ورزش حرفه‌ای داری؟» بعد از نیم ساعت صحبت، تصمیم گرفت به جای جراحی، یک برنامه شش ماهه توانبخشی تهاجمی طراحی کند. گفت: «رباط تو کامل پاره شده، بله. ولی عضلات اطرافت قدرتمندند. اگر شش ماه صبوری کنی، شاید اصلاً نیازی به تیغ نباشد. جراحی همیشه هست برای بعد.» آن جوان امروز بدون جراحی به فوتبال نیمه‌حرفه‌ای برگشته است. این یعنی پزشک، نه صنعتگر تعمیر مفاصل، بلکه راهنما. نکته مهم دیگر، دسترسی به ایشان است. وای بر ما روزگاری که برای گرفتن یک نوبت ارتوپدی خوب در شیراز باید هفته‌ها معطل می‌ماندیم. اما خوشبختانه مطب دکتر موثر از چند سال پیش نوبت‌دهی آنلاین را فعال کرده است، و جالب‌تر، همکاری با سامانه «دکتر فوری» را شروع کرده. یعنی هر ساعتی از شبانه‌روز، حتی از شهرستان یا خارج از کشور، می‌توانید از طریق سایت دکتر فوری برای ایشان نوبت رزرو کنید. کافی است اسم «دکتر علیرضا موثر شیراز» را جستجو کنید. سیستم قیمت‌گذاری شفاف است، زمان‌های خالی لحظه‌ای به‌روز می‌شود، و نکته مهم‌تر اینکه مطب قوانین سفت‌وسختی برای لغو نوبت دارد – که به نفع بیمارانی است که واقعاً نیاز دارند. از تجربه خودم می‌گویم: دو بار برای بیمارانم نوبت گرفتم، هر دو بار در کمتر از دو دقیقه، بدون تماس تلفنی مزاحم و بدون سردرگمی. با این حال بگذارید صادق باشم. هیچ پزشکی کامل نیست و دکتر موثر هم برای بعضی بیماران «تیز» به نظر می‌رسد. نه از نظر بی‌ادبی، بلکه از نظر سرعت تصمیم. بعضی وقت‌ها اگر بیمار پرحرفی کند و به حاشیه برود، آرام اما قاطع می‌گوید: «بیایید روی اصل مشکل تمرکز کنیم.» این حالت برای کسی که انتظار همدلی عاطفی بی‌پایان دارد، کمی سخت است. اما از زاویه دیگر، همین ویژگی باعث می‌شود زمان طلایی ویزیت برای تشخیص و درمان هدر نرود. به قول یکی از همکاران بیهوشی: «دکتر موثر جراحی می‌کند مثل یک مهندس دقیق، نه مثل یک هنرمند شلوغ.» از نظر علمی، همیشه به آخرین پروتکل‌های بین‌المللی مسلط است. در کنگره‌های ارتوپدی کشور حضوری فعال دارد و گاهی مقالاتش در ژورنال‌های معتبر داخلی چاپ می‌شود. ولی هرگز به زبان تخصصی خشک و نفهمیدنی با بیمار حرف نمی‌زند. یک بار از او پرسیدم: «دکتر، چطور می‌شود هم به‌روز باشی هم ساده بگویی؟» خندید و گفت: «اگر نتوانی پیچیده را ساده بگویی، یعنی هنوز عمیقاً نفهمیدی اش.» این جمله را هیچ‌گاه فراموش نمی‌کنم. اتاق معاینه او همیشه تمیز، مرتب و مجهز به سونوگرافی عضلانی-اسکلتی است. یعنی در همان جلسه اول، بدون اینکه بیمار را به مراکز دیگر ارجاع دهد، در صورت نیاز سونوگرافی را خودش انجام می‌دهد. این هم یکی از رازهای محبوبیتش: کاهش رفت‌وآمدهای بی‌نتیجه برای بیمار. تزریقات زیر گاید سونوگرافی (مثل تزریق داخل مفصل یا اطراف تاندون) دقت فوق‌العاده‌ای دارد و نتیجه آن را بیمار بلافاصله حس می‌کند. اگر ساکن شیراز هستید یا حتی اگر از شهرهای اطراف می‌آیید، ارزشش را دارد که یک بار به مطب او در منطقه معروف قصردشت یا بولوار پاسداران مراجعه کنید (آدرس دقیق در سایت دکتر فوری هست). صبح‌ها جراحی در بیمارستان‌های خصوصی و گاهی دولتی، عصرها مطب. نظم عجیبی دارد. تا به حال ندیده‌ام بیش از ۱۵ دقیقه تاخیر داشته باشد، مگر در روزهایی که عملش طولانی شده باشد – آن هم خودش عذرخواهی می‌کند. در یک کلام، دکتر علیرضا موثر، آن پزشکی است که اگر استخوانتان درد بگیرد یا زانویتان قفل کند، دل‌تان می‌خواهد اول او را ببینید. نه به خاطر اسم و رسم، بلکه به خاطر این که بعد از ویزیت، احساس می‌کنید کسی واقعاً به فکر راه‌حل بوده، نه فقط ثبت یک نسخه. و حالا که نوبت‌دهی از طریق «دکتر فوری» هم سهولت خارق‌العاده‌ای ایجاد کرده، واقعاً اگر درد ارتوپدی دارید چه منتظرید؟ البته که باز هم خودتان تصمیم می‌گیرید. من فقط روایتی از یک همکارِ دیده‌ام، نوشتم.