دکتر هادی رضایی

سلامت دستگاه ادراری و تناسلی نقش مهمی در کیفیت زندگی افراد دارد، اما بسیاری از بیماری‌های این حوزه تا زمانی که علائم آن‌ها شدید نشود، نادیده گرفته می‌شوند. مشکلاتی مانند سنگ کلیه، عفونت‌های ادراری، اختلال در دفع ادرار، بیماری‌های پروستات یا دردهای کلیوی ممکن است در ابتدا با نشانه‌های خفیفی ظاهر شوند، اما در صورت بی‌توجهی می‌توانند باعث آسیب به کلیه‌ها یا سایر بخش‌های دستگاه ادراری شوند. دکتر هادی رضایی، متخصص اورولوژی و جراح کلیه در شهر شیراز، در زمینه تشخیص، درمان و جراحی بیماری‌های دستگاه ادراری در زنان و مردان و همچنین بیماری‌های دستگاه تناسلی مردان فعالیت می‌کند. در این حوزه، علاوه بر درمان بیماری‌ها، پیشگیری از عوارض و حفظ عملکرد طبیعی کلیه‌ها اهمیت زیادی دارد. بسیاری از بیماری‌های اورولوژی با مراجعه به‌موقع و انجام بررسی‌های لازم، بدون نیاز به درمان‌های پیچیده قابل کنترل هستند. به همین دلیل، توجه به علائمی مانند درد پهلو، وجود خون در ادرار، سوزش ادرار یا اختلال در دفع ادرار می‌تواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماری داشته باشد. اورولوژی یکی از شاخه‌های تخصصی پزشکی است که به بررسی، تشخیص و درمان بیماری‌های کلیه، حالب، مثانه، مجاری ادراری و دستگاه تناسلی مردان می‌پردازد. متخصص اورولوژی علاوه بر درمان دارویی، در بسیاری از موارد جراحی‌های مرتبط با کلیه، مثانه، پروستات و سنگ‌های ادراری را نیز انجام می‌دهد. فعالیت در این حوزه تنها به درمان سنگ کلیه محدود نمی‌شود. بسیاری از بیماران به دلیل مشکلاتی مانند بزرگی پروستات، بی‌اختیاری ادرار، تکرر ادرار، عفونت‌های مکرر، ناباروری مردان، واریکوسل، کیست کلیه، تومورهای دستگاه ادراری و اختلالات عملکرد جنسی به متخصص اورولوژی مراجعه می‌کنند. تشخیص بیماری‌های این حوزه معمولاً بر اساس شرح حال، معاینه، آزمایش ادرار و خون، سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن یا در برخی موارد سیستوسکوپی انجام می‌شود. انتخاب روش درمان نیز با توجه به نوع بیماری، شدت علائم و شرایط عمومی بیمار صورت می‌گیرد. در سال‌های اخیر، استفاده از روش‌های کم‌تهاجمی برای درمان بسیاری از بیماری‌های اورولوژی باعث شده دوران نقاهت بیماران کوتاه‌تر و روند بهبودی سریع‌تر شود. افرادی که درد شدید در پهلو یا کمر دارند، به‌خصوص اگر درد به کشاله ران انتشار پیدا کند، ممکن است دچار سنگ کلیه یا حالب باشند و بهتر است هرچه زودتر تحت بررسی قرار بگیرند. وجود خون در ادرار، حتی اگر بدون درد باشد، یکی از علائمی است که نباید نادیده گرفته شود و نیاز به بررسی تخصصی دارد. کسانی که سوزش ادرار، تکرر ادرار، بی‌اختیاری، احساس تخلیه ناقص مثانه یا عفونت‌های مکرر ادراری را تجربه می‌کنند نیز بهتر است به متخصص اورولوژی مراجعه کنند. آقایانی که با علائمی مانند کاهش فشار ادرار، بیدار شدن مکرر برای ادرار در شب، سختی در شروع ادرار یا مشکلات پروستات مواجه هستند، نیازمند ارزیابی تخصصی هستند. همچنین مردانی که درد بیضه، واریکوسل، ناباروری، توده بیضه یا اختلالات عملکرد جنسی دارند نیز می‌توانند برای بررسی علت و دریافت درمان مناسب مراجعه کنند. افرادی که سابقه خانوادگی سرطان کلیه، مثانه یا پروستات دارند یا در آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها یافته غیرطبیعی مشاهده شده است نیز بهتر است تحت نظر متخصص قرار بگیرند. بسیاری از بیماری‌های اورولوژی در مراحل اولیه به‌راحتی قابل درمان هستند، اما تأخیر در مراجعه ممکن است باعث آسیب دائمی به کلیه یا سایر اندام‌های دستگاه ادراری شود. برای مثال، سنگ کلیه اگر به موقع درمان نشود، ممکن است باعث انسداد مسیر ادرار، عفونت یا کاهش عملکرد کلیه شود. همچنین عفونت‌های مکرر ادراری در صورت درمان نشدن می‌توانند به کلیه‌ها آسیب برسانند. بزرگی خوش‌خیم پروستات نیز اگر در مراحل اولیه کنترل شود، معمولاً با درمان دارویی یا روش‌های کم‌تهاجمی قابل مدیریت است. اما در صورت پیشرفت بیماری، ممکن است بیمار با احتباس کامل ادرار یا نیاز به جراحی مواجه شود. از سوی دیگر، تشخیص زودهنگام سرطان‌های کلیه، مثانه یا پروستات می‌تواند شانس درمان موفق را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. به همین دلیل توصیه می‌شود افراد به علائم غیرطبیعی بدن خود توجه داشته باشند و در صورت ادامه‌دار شدن مشکلات، مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازند.