دکتر حیدر ایزدگشت

بعضی از مشکلات اورولوژی از همان ابتدا با درد شدید خودشان را نشان نمی‌دهند. گاهی تغییر در دفعات ادرار کردن، سوزش، احساس تخلیه ناقص مثانه، مشاهده خون در ادرار یا درد مبهم در پهلو تنها نشانه‌ای است که فرد متوجه آن می‌شود. بعضی افراد نیز به دلیل خجالت، مراجعه برای مشکلات دستگاه تناسلی را به تعویق می‌اندازند. در حالی که بسیاری از این علائم علت‌های مختلفی دارند و نمی‌توان تنها بر اساس نشانه اولیه درباره آن‌ها قضاوت کرد. دکتر حیدر ایزدگشت متخصص جراحی کلیه، مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژی) در شیراز، در زمینه تشخیص و درمان بیماری‌های مرتبط با سیستم ادراری و دستگاه تناسلی فعالیت می‌کنند. اورولوژی حوزه‌ای است که علاوه بر کلیه و مثانه، مجاری ادراری و سلامت دستگاه تناسلی مردان را نیز دربرمی‌گیرد. ادرار کردن یکی از فعالیت‌های روزمره‌ای است که معمولاً کمتر به آن توجه می‌کنیم؛ به همین دلیل، تغییر در الگوی آن ممکن است دیر دیده شود. تکرر ادرار، احساس فوریت برای رفتن به سرویس بهداشتی، دشواری شروع ادرار، ضعیف شدن جریان ادرار یا احساس باقی ماندن ادرار در مثانه می‌توانند دلایل متفاوتی داشته باشند. در بعضی افراد این علائم موقتی هستند، اما اگر ادامه پیدا کنند یا به‌مرور شدیدتر شوند، بررسی علت اهمیت پیدا می‌کند. دیدن خون در ادرار می‌تواند برای فرد نگران‌کننده باشد. با این حال، علل متعددی از جمله عفونت‌های ادراری، سنگ، مشکلات کلیه و بیماری‌های دیگر می‌توانند باعث این علامت شوند. حتی اگر خونریزی بدون درد باشد، بهتر است نادیده گرفته نشود. تشخیص علت، نیازمند بررسی شرایط بیمار و در صورت لزوم انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های تکمیلی است. سنگ‌های ادراری در برخی افراد بدون علامت هستند و ممکن است به‌طور اتفاقی در جریان تصویربرداری شناسایی شوند. در مقابل، زمانی که سنگ در مسیر ادراری حرکت می‌کند، می‌تواند درد شدیدی ایجاد کند. درد ناشی از سنگ ممکن است در پهلو یا پشت شروع شود و به قسمت پایین شکم یا کشاله ران انتشار پیدا کند. تهوع، استفراغ یا وجود خون در ادرار نیز ممکن است همراه آن دیده شود. اندازه و محل سنگ، وضعیت کلیه و وجود علائم همراه در انتخاب روش درمان اهمیت دارند. همه سنگ‌ها به یک روش درمان نمی‌شوند و گاهی امکان دفع خودبه‌خودی وجود دارد. بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات یکی از مشکلات شایع در مردان مسن‌تر است. این وضعیت می‌تواند باعث علائمی مانند ضعیف شدن جریان ادرار، قطع و وصل شدن جریان، تکرر ادرار، بیدار شدن چندباره در شب برای ادرار کردن یا احساس تخلیه ناقص مثانه شود. این علائم را نباید صرفاً بخشی طبیعی از افزایش سن دانست. شدت علائم و تأثیر آن‌ها بر زندگی فرد می‌تواند متفاوت باشد و روش درمان نیز بر اساس شرایط بیمار انتخاب می‌شود. همچنین مشکلات پروستات تنها به بزرگی خوش‌خیم محدود نمی‌شوند و بررسی پزشکی برای افتراق علت‌های مختلف اهمیت دارد. برخی مردان مشکلاتی مانند اختلال نعوظ، کاهش میل جنسی یا اختلالات مربوط به انزال را به دلیل خجالت مطرح نمی‌کنند. در حالی که این مشکلات گاهی می‌توانند با عوامل جسمی، داروها، بیماری‌های زمینه‌ای یا شرایط روانی ارتباط داشته باشند. اختلال نعوظ نیز همیشه یک مشکل مستقل نیست و در بعضی افراد می‌تواند همراه با عوامل خطر قلبی‌عروقی یا متابولیک دیده شود. به همین دلیل، بررسی علت می‌تواند اهمیت بیشتری از مصرف خودسرانه دارو داشته باشد. سوزش ادرار، تکرر ادرار و احساس فوریت از علائم شناخته‌شده مشکلات ادراری هستند، اما هر سوزشی الزاماً به معنی یک نوع عفونت مشخص نیست. در صورت تکرار علائم یا همراه شدن آن‌ها با تب، درد پهلو، خون در ادرار یا بدحال شدن وضعیت عمومی، مراجعه پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. تشخیص نوع مشکل، در انتخاب درمان مناسب نقش دارد و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک می‌تواند روند تشخیص و درمان را دشوارتر کند. گاهی افراد مراجعه به اورولوژی را فقط به زمان ایجاد درد شدید یا یک مشکل جدی موکول می‌کنند. در حالی که بعضی علائم در صورت بررسی زودتر، امکان مدیریت بهتری دارند. مواردی مانند خون در ادرار، دردهای مکرر پهلو، سنگ‌های ادراری، تغییر مداوم در الگوی ادرار، دشواری ادرار کردن، علائم مربوط به پروستات یا مشکلات مداوم جنسی می‌توانند دلایلی برای مراجعه به متخصص اورولوژی باشند. در صورت بروز ناتوانی کامل در دفع ادرار، درد شدید همراه با تب و لرز یا خونریزی قابل توجه، ارزیابی پزشکی باید جدی‌تر و سریع‌تر انجام شود. یکی از تصورات رایج درباره متخصص اورولوژی این است که مراجعه به این پزشک حتماً به جراحی ختم می‌شود. در حالی که بسیاری از بیماری‌های اورولوژی ابتدا با روش‌های غیرجراحی ارزیابی و درمان می‌شوند. دارو، اصلاح برخی عادت‌های زندگی، پیگیری و روش‌های کم‌تهاجمی می‌توانند در شرایط مناسب مورد استفاده قرار گیرند. اگر درمان جراحی ضرورت پیدا کند، نوع عمل نیز بر اساس بیماری، وضعیت بیمار و هدف درمان تعیین می‌شود.