دکتر ناهید آرام

در زمینهٔ بیماری‌های ریوی، گاهی تفاوت میان درمان موفق و نتیجهٔ نارضایت‌بخش، فقط در یک تصمیم به‌موقع و یک ارزیابی دقیق نهفته است. دکتر ناهید آرام این حساسیت را نه‌فقط در حرف که در عمل نشان داده‌اند. ایشان فوق‌تخصص ریه‌ای است که از همان اولین برخورد با بیمار، می‌کوشد مجموعه‌ای از حقایق طبی، زندگی روزمره، و نگرانی‌های بیمار را کنار هم بگذارد تا تصمیمی درمانی اتخاذ شود که هم علمی و هم قابل‌اجرا باشد. بیمارانی که به مطب ایشان مراجعه می‌کنند، خیلی سریع متوجه می‌شوند که اینجا قرار نیست فقط یک نسخهٔ سریع نوشته شود. دکتر آرام قبل از هر چیز گوش می‌دهد؛ بادقت، با زمان کافی و با سؤالاتی که از سطح عبور می‌کنند. این گوش‌دادنِ دقیق، در بسیاری از موارد مسیر تشخیص را تغییر می‌دهد؛ چرا که بیماری‌های ریوی اغلب در بند پیچیده‌ای از نشانه‌ها و شرایط محیطی پنهان می‌شوند. برای مثال، تاریخچهٔ شغلی، مواجهه با دود یا آلاینده‌ها، عادات سیگاریِ گذشته یا حال و حتی وضعیت تغذیه‌ای و خواب همه اینها در تحلیل بالینی ایشان جای دارد. از نظر بالینی، دکتر آرام طیف وسیعی از بیماران را مدیریت می‌کند: از آسم و COPD و بیماری‌های مزمن انسدادی گرفته تا عفونت‌های ریوی پیچیده، نارسایی‌های تنفسی، بیماری‌های میان قفسه‌ای ریه و مراقبت‌های ویژهٔ ICU ریوی. در موارد سرطان ریه نیز، نقش ایشان در تشخیص زودهنگام، هدایت نمونه‌برداری و هماهنگی با تیم‌های آنکولوژی برای برنامهٔ درمانی، بسیار مهم بوده است. اما ویژگی‌ای که بیماران بیش از همه از آن صحبت می‌کنند، تعادلِ ایشان میان دقیق بودن در تشخیص و ملایمت در برخورد است. رویکرد درمانی دکتر آرام رویکردی مبتنی بر شواهد و درعین‌حال فردمحور است. ایشان ترجیح می‌دهند ابتدا مداخلات کم تهاجمی و محافظه‌کارانه را بررسی کنند و در صورت نیاز، به روش‌های تهاجمی‌تر یا مداخله‌ای بپردازند. در بیماری‌هایی مثل COPD یا آسم مزمن، درمان دارویی تنها یک بخش از برنامهٔ درمانی است؛ اصلاح سبک زندگی، آموزش تنفسی، بازتوانی ریوی و کنترل عوامل محیطی در منزل یا محل کار از همان مراحل ابتدایی مطرح می‌شوند. این رویکرد چندوجهی، کیفیت زندگی بیمار را به‌صورت ملموس بهبود می‌بخشد. یکی از نکات برجسته در کار ایشان، توجه به آموزش و توانمندسازی بیمار و خانواده است. دکتر آرام معتقد است که وقتی بیمار بداند چرا یک دارو تجویز شده، چه علامت‌هایی هشداردهنده‌اند و چگونه در شرایط بحرانی رفتار کند، احتمال بروز عوارض و بستری‌های مکرر بسیار کمتر می‌شود؛ بنابراین، در جلسات ویزیت، وقت کافی برای توضیح واضحِ برنامهٔ درمان، نحوهٔ استفاده از دستگاه‌های کمکی مثل اسپیرومتر خانگی یا دستگاه استنشاقی (inhaler) و تمرین‌های تنفسی صرف می‌شود. این شیوهٔ آموزش‌محور، به‌خصوص برای بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، نقش پیشگیرانهٔ چشمگیری دارد. دکتر ناهید آرام همچنین به جنبه‌های محیطی و شغلی سلامتی ریه اهمیت می‌دهد. در مناطقی مانند بوشهر که ممکن است برخی بیماران در معرض آلاینده‌های دریایی، گردوغبار یا شرایط شغلی خاص قرار داشته باشند، مشاورهٔ محیطی و پیشنهاد اقدامات حفاظتی جزو برنامهٔ درمان به‌حساب می‌آید. این جنبهٔ بومی‌شدهٔ مراقبت، به بیمار کمک می‌کند تا توصیه‌ها را در چارچوب زندگی واقعی‌اش اجرا کند و نه صرفاً روی کاغذ باقی بماند. در موارد پیچیدهٔ نیازمند اقدامات تشخیصی مداخله‌ای، دکتر آرام توانایی انجام و تفسیر روش‌های پیشرفتهٔ تشخیصی را دارد؛ از تفسیر دقیق تصویربرداری‌های ریه (CT, HRCT) تا هدایت نمونه‌برداری‌ها و همکاری با رادیولوژیست‌ها و پاتولوژیست‌ها برای حصول تشخیص قطعی. این همکاری بین‌رشته‌ای، زمانِ شروع درمان مناسب را کوتاه‌تر می‌کند و کیفیت تصمیم‌گیری را بالا می‌برد. از منظر اخلاقی و انسانی، بیماران همواره از صراحت و صداقت ایشان یاد می‌کنند: اینکه در توضیح نتایج یا پیش‌آگهی، واقعیت‌ها را بدون بزرگ‌نمایی یا کوچک‌نمایی مطرح می‌کنند و گزینه‌های درمان را با مزایا و معایبشان با بیمار در میان می‌گذارند. این شفافیت، اعتمادِ بیمار و خانواده را افزایش می‌دهد و مشارکت آنها در فرایند درمان را تقویت می‌کند. دسترسی و نظم در ارائهٔ خدمات نیز برای ایشان مهم است. امکان نوبت‌دهی اینترنتی از طریق سایت «دکتر فوری» به شهروندان بوشهر امکان می‌دهد تا بدون معطلی و با برنامه‌ریزی مناسب به ویزیت برسند؛ امری که برای بیمارانی با محدودیت زمان یا کسانی که نیاز به پیگیری منظم دارند، اهمیت ویژه دارد. همچنین پیگیری‌های پس از انجام اقدامات تشخیصی یا درمانی، بخشی از مسئولیتی است که دکتر آرام جدی می‌گیرد؛ تماس‌های پیگیری، ارزیابی پاسخ به درمان و تنظیم داروها در فواصل مناسب، از روال کار ایشان است.