دکتر راضیه توکلی ریشهری

جراحی عمومی یکی از حوزه‌های گسترده پزشکی است که طیف متنوعی از بیماری‌ها و مشکلات نیازمند درمان جراحی را دربرمی‌گیرد. مراجعه به جراح عمومی همیشه به معنای نیاز قطعی به عمل جراحی نیست؛ در بسیاری از موارد، ابتدا معاینه و بررسی‌های لازم انجام می‌شود تا مشخص شود آیا درمان دارویی، تغییر سبک زندگی، پیگیری یا جراحی برای بیمار مناسب‌تر است. دکتر راضیه توکلی ریشهری متخصص جراحی عمومی در شیراز است و در زمینه ارزیابی و درمان مشکلاتی که در حیطه جراحی عمومی قرار می‌گیرند فعالیت دارد. تصمیم‌گیری درباره روش درمان پس از بررسی شرایط بیمار، شدت علائم و نتایج آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های مورد نیاز انجام می‌شود. فتق زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از بافت داخلی بدن از ناحیه‌ای ضعیف در دیواره شکم بیرون بزند. فتق کشاله ران، فتق نافی و برخی فتق‌های ناشی از محل برش جراحی از انواع شناخته‌شده آن هستند. برجستگی قابل مشاهده، احساس فشار یا درد در محل فتق، به‌خصوص هنگام ایستادن، سرفه یا فعالیت، از علائمی است که می‌تواند نیازمند بررسی باشد. درمان فتق به نوع، اندازه، علائم و شرایط فرد بستگی دارد. در مواردی که جراحی توصیه شود، هدف اصلی اصلاح نقص موجود در دیواره شکم و کاهش احتمال عوارض بعدی است. سنگ کیسه صفرا یکی از مشکلات شایع در حوزه جراحی عمومی است. بعضی افراد هیچ علامتی ندارند، اما در برخی دیگر می‌تواند باعث درد، به‌خصوص در قسمت بالای سمت راست شکم، تهوع یا ناراحتی پس از بعضی وعده‌های غذایی شود. اگر سنگ کیسه صفرا باعث علائم یا عوارض خاصی شده باشد، پزشک ممکن است گزینه‌های درمانی مختلف را بررسی کند و در شرایط مناسب، جراحی برداشتن کیسه صفرا را پیشنهاد دهد. درد شکم دلایل بسیار متفاوتی دارد و یکی از مواردی که باید به‌موقع بررسی شود، التهاب آپاندیس است. درد ناشی از آپاندیسیت ممکن است با علائم دیگری مانند تهوع، استفراغ، بی‌اشتهایی یا تب همراه شود. از آنجا که درد شکم همیشه منشأ یکسانی ندارد، تشخیص آن بر اساس محل درد، زمان شروع، معاینه و در صورت نیاز آزمایش و تصویربرداری انجام می‌شود. در صورت تشخیص آپاندیسیت، بسته به شرایط بیمار ممکن است درمان جراحی مورد نیاز باشد. **درد شدید یا رو به افزایش شکم، تب، استفراغ مکرر، بی‌حالی شدید یا سفت شدن شکم نیازمند ارزیابی پزشکی سریع است.** وجود یک توده، برجستگی یا تغییر غیرمعمول در پوست و بافت زیر آن می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. برخی از این موارد خوش‌خیم هستند و تنها به پیگیری نیاز دارند، در حالی که بعضی دیگر ممکن است نیازمند نمونه‌برداری یا برداشتن ضایعه باشند. در چنین شرایطی، اندازه، محل، مدت زمان وجود توده، تغییرات آن و علائم همراه بررسی می‌شود تا مسیر تشخیصی مناسب مشخص شود. برخی کیست‌های پوستی یا ضایعات بافت نرم در صورت ایجاد التهاب، درد، عفونت یا بزرگ شدن ممکن است نیازمند مداخله جراحی باشند. نوع درمان به ماهیت ضایعه و شرایط بیمار بستگی دارد. برداشتن یک ضایعه نیز همیشه به معنای وجود بیماری جدی نیست؛ گاهی هدف از جراحی رفع مشکل موضعی یا جلوگیری از عود و عوارض آن است. اگر پس از معاینه مشخص شود که جراحی می‌تواند گزینه مناسبی باشد، معمولاً پیش از عمل بررسی‌های لازم انجام می‌شود. نوع این بررسی‌ها به بیماری و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد و ممکن است شامل آزمایش خون، تصویربرداری، بررسی سوابق بیماری‌ها و داروهای مصرفی باشد. در این مرحله، اطلاع دادن درباره بیماری‌های زمینه‌ای، حساسیت‌های دارویی، داروهای مصرفی و سابقه جراحی‌های قبلی اهمیت دارد. همچنین بیمار باید درباره نحوه آماده شدن برای عمل، داروهای مورد استفاده و مراقبت‌های پس از جراحی توضیحات لازم را دریافت کند. دوره بهبودی به نوع عمل، محل جراحی و شرایط عمومی فرد بستگی دارد. رعایت توصیه‌های پزشک درباره فعالیت بدنی، مراقبت از محل زخم، تغذیه و مصرف داروها می‌تواند به روند بهبودی کمک کند. علائمی مانند تب، افزایش درد، قرمزی و تورم قابل توجه، ترشح غیرطبیعی از محل زخم یا باز شدن زخم باید جدی گرفته شود و در صورت بروز، بیمار باید با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرد.