پروفسور محمود حقیقت

درد شکم‌های مکرر، یبوست‌های طولانی‌مدت، اسهال مزمن، رفلاکس شدید، اختلال در رشد، بی‌اشتهایی یا زردی در کودکان، همیشه مشکلاتی ساده و گذرا نیستند. گاهی این علائم می‌توانند نشانه بیماری‌های دستگاه گوارش یا کبد باشند و برای تشخیص دقیق، نیاز به بررسی توسط فوق تخصص گوارش کودکان وجود دارد. تشخیص زودهنگام این بیماری‌ها نه‌تنها به درمان بهتر کمک می‌کند، بلکه از تأثیر آن‌ها بر رشد جسمی و سلامت آینده کودک نیز جلوگیری خواهد کرد. پروفسور محمود حقیقت فوق تخصص گوارش و کبد کودکان در شیراز، پس از گذراندن دوره تخصص کودکان، در زمینه بیماری‌های گوارشی، کبدی و تغذیه‌ای کودکان و نوزادان فعالیت می‌کنند. حوزه کاری ایشان شامل بررسی مشکلات گوارشی از بدو تولد تا پایان دوران نوجوانی، تشخیص بیماری‌های مزمن دستگاه گوارش، ارزیابی اختلالات رشد مرتبط با بیماری‌های گوارشی و پیگیری بیماری‌های کبدی کودکان است. دستگاه گوارش کودک تفاوت‌های زیادی با بزرگسالان دارد و بسیاری از بیماری‌هایی که در این سنین دیده می‌شوند، نیازمند رویکرد تشخیصی و درمانی متفاوتی هستند. برای مثال، دل‌دردهای مکرر ممکن است ناشی از مشکلات عملکردی باشند، اما در برخی کودکان می‌توانند به دلیل بیماری‌های التهابی روده، حساسیت‌های غذایی، سلیاک یا سایر اختلالات گوارشی ایجاد شوند. به همین دلیل، بررسی دقیق شرح حال، وضعیت رشد، تغذیه و در صورت لزوم انجام آزمایش‌ها یا روش‌های تشخیصی تخصصی اهمیت زیادی دارد. یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه والدین، مشکلات تغذیه و رشد کودک است. اگر وزن‌گیری یا افزایش قد کودک مطابق انتظار نباشد، یا کودک به‌طور مداوم بی‌اشتها باشد، لازم است احتمال وجود بیماری‌های گوارشی بررسی شود. گاهی جذب ناکافی مواد غذایی، اختلالات روده یا بیماری‌های مزمن گوارشی می‌توانند علت اصلی این مشکلات باشند و درمان به‌موقع، روند رشد طبیعی کودک را بهبود دهد. رفلاکس معده به مری نیز در نوزادان و کودکان از مشکلات نسبتاً شایع است. اگرچه بسیاری از نوزادان در ماه‌های ابتدایی زندگی درجاتی از رفلاکس را تجربه می‌کنند، اما استفراغ‌های مکرر، کاهش وزن، بی‌قراری شدید، امتناع از شیر خوردن یا مشکلات تنفسی ناشی از رفلاکس، نیازمند ارزیابی تخصصی هستند. هدف از درمان، کاهش علائم و پیشگیری از آسیب به مری و اختلال در تغذیه کودک است. بیماری‌های کبدی در کودکان نیز طیف گسترده‌ای از مشکلات را شامل می‌شوند؛ از افزایش آنزیم‌های کبدی و کبد چرب گرفته تا هپاتیت، بیماری‌های متابولیک و برخی اختلالات مادرزادی. تشخیص این بیماری‌ها معمولاً با بررسی علائم، معاینه، آزمایش‌های تخصصی و در صورت نیاز تصویربرداری انجام می‌شود. پیگیری منظم در این بیماران اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از بیماری‌های کبدی در صورت کنترل مناسب، قابل مدیریت هستند. در برخی کودکان نیز مشکلاتی مانند یبوست مزمن، اسهال طولانی‌مدت، خون در مدفوع، نفخ شدید یا حساسیت به برخی مواد غذایی، زندگی روزمره و کیفیت تغذیه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در چنین شرایطی، علاوه بر درمان دارویی، اصلاح رژیم غذایی، آموزش والدین و پیگیری روند درمان بخش مهمی از مراقبت را تشکیل می‌دهد. یکی از ویژگی‌های درمان بیماری‌های گوارش کودکان، همکاری نزدیک با خانواده است. والدین نقش مهمی در اجرای توصیه‌های تغذیه‌ای، مصرف صحیح داروها و پیگیری علائم کودک دارند. همچنین آگاهی از نشانه‌هایی مانند کاهش وزن، استفراغ‌های مکرر، درد شکم شدید، زردی، خونریزی گوارشی یا توقف رشد، می‌تواند به مراجعه سریع‌تر و تشخیص زودهنگام بیماری کمک کند.