کارشناس سهیلا قائمی

تغذیه سالم یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر سلامت جسم و حتی سلامت روان افراد است. بسیاری از مشکلاتی که امروزه افراد با آن‌ها مواجه هستند، از اضافه وزن و چاقی گرفته تا دیابت، کبد چرب، مشکلات گوارشی و حتی کاهش انرژی روزانه، ارتباط مستقیمی با سبک تغذیه دارند. با این حال، پیدا کردن یک برنامه غذایی مناسب که با شرایط جسمی، سبک زندگی و نیازهای هر فرد هماهنگ باشد، همیشه کار ساده‌ای نیست. سهیلا قائمی، کارشناس ارشد تغذیه در شهر شیراز، در زمینه ارزیابی وضعیت تغذیه، طراحی برنامه‌های غذایی اختصاصی و کمک به اصلاح عادات غذایی فعالیت می‌کند. هدف از مشاوره تغذیه تنها کاهش یا افزایش وزن نیست، بلکه ایجاد تغییرات پایدار در سبک زندگی و کمک به حفظ سلامت در بلندمدت است. امروزه بسیاری از افراد بارها رژیم‌های مختلف را امتحان کرده‌اند اما به دلیل نامناسب بودن برنامه غذایی یا دشوار بودن اجرای آن، به نتیجه مطلوب نرسیده‌اند. یک برنامه غذایی اصولی باید متناسب با شرایط فرد طراحی شود تا علاوه بر اثربخشی، قابلیت اجرا در زندگی روزمره را نیز داشته باشد. علم تغذیه یکی از حوزه‌هایی است که نقش مهمی در پیشگیری و کنترل بسیاری از بیماری‌ها ایفا می‌کند. برخلاف تصور برخی افراد، مراجعه به متخصص تغذیه تنها برای کاهش وزن نیست. در بسیاری از بیماری‌ها، اصلاح رژیم غذایی می‌تواند بخش مهمی از روند درمان را تشکیل دهد. فعالیت در حوزه تغذیه شامل بررسی عادات غذایی، ارزیابی وضعیت جسمانی، تحلیل شاخص‌های سلامت، بررسی آزمایش‌ها و طراحی برنامه غذایی اختصاصی برای هر فرد است. شرایط بدنی، سن، جنسیت، میزان فعالیت، بیماری‌های زمینه‌ای و حتی برنامه کاری افراد در تنظیم رژیم غذایی اهمیت زیادی دارد. در سال‌های اخیر، افزایش شیوع چاقی، دیابت، فشار خون، بیماری‌های قلبی و مشکلات متابولیک باعث شده نقش مشاوران تغذیه بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. بسیاری از افراد به دنبال راهکارهایی هستند که بتوانند بدون آسیب به سلامت خود، وزن مناسبی داشته باشند و کیفیت زندگی‌شان را بهبود ببخشند. در کنار برنامه‌های کاهش وزن، ارائه رژیم‌های درمانی برای بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، بانوان باردار، کودکان، ورزشکاران و سالمندان نیز بخش مهمی از فعالیت‌های این حوزه را تشکیل می‌دهد. گروه‌های مختلفی از افراد می‌توانند از خدمات مشاوره تغذیه بهره‌مند شوند. افرادی که اضافه وزن یا چاقی دارند و با وجود تلاش‌های متعدد موفق به کاهش وزن پایدار نشده‌اند، از جمله متداول‌ترین مراجعان هستند. داشتن برنامه‌ای متناسب با شرایط فردی می‌تواند احتمال موفقیت را افزایش دهد. افرادی که دچار کمبود وزن هستند و برای افزایش وزن اصولی و سالم نیاز به راهنمایی دارند نیز می‌توانند از خدمات تغذیه استفاده کنند. بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون بالا، چربی خون، کبد چرب، بیماری‌های قلبی و برخی بیماری‌های گوارشی نیز معمولاً نیازمند برنامه غذایی اختصاصی هستند. بانوان باردار و شیرده برای تأمین نیازهای تغذیه‌ای خود و فرزندشان می‌توانند از مشاوره تخصصی بهره ببرند. همچنین والدینی که درباره رشد، اشتهای کم یا عادات غذایی فرزندان خود نگرانی دارند، می‌توانند برای ارزیابی وضعیت تغذیه کودک مراجعه کنند. ورزشکاران نیز برای بهبود عملکرد ورزشی، افزایش توده عضلانی، کاهش درصد چربی بدن و تنظیم برنامه غذایی متناسب با تمرینات خود به مشاوره تخصصی نیاز دارند. افرادی که دائماً احساس خستگی، بی‌حالی، ریزش مو، مشکلات گوارشی یا اختلالات مرتبط با تغذیه دارند نیز بهتر است وضعیت رژیم غذایی خود را بررسی کنند. بسیاری از مشکلات مرتبط با تغذیه به تدریج ایجاد می‌شوند و ممکن است فرد در ابتدا متوجه تأثیر آن‌ها بر سلامت خود نشود. اضافه وزن، چربی خون بالا یا کبد چرب معمولاً در مراحل اولیه علائم مشخصی ندارند، اما در صورت بی‌توجهی می‌توانند زمینه‌ساز بیماری‌های جدی‌تری شوند. اصلاح به موقع عادات غذایی می‌تواند از بروز بسیاری از مشکلات پیشگیری کند. حتی کاهش چند کیلوگرم وزن در افراد دارای اضافه وزن می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر کنترل فشار خون، قند خون و سلامت قلب داشته باشد. در مورد کودکان نیز آموزش تغذیه صحیح از سنین پایین می‌تواند از شکل‌گیری عادات غذایی نامناسب در آینده جلوگیری کند. همچنین در دوران بارداری، دریافت مواد مغذی مورد نیاز نقش مهمی در سلامت مادر و جنین دارد. بسیاری از افراد تصور می‌کنند رژیم غذایی به معنای حذف کامل غذاهای مورد علاقه است، در حالی که برنامه‌ریزی اصولی می‌تواند تعادل مناسبی میان سلامت و لذت از غذا ایجاد کند. به همین دلیل مراجعه زودهنگام و دریافت مشاوره تخصصی می‌تواند مسیر رسیدن به اهداف سلامتی را هموارتر کند. سهیلا قائمی، کارشناس ارشد تغذیه در شیراز، در زمینه ارائه برنامه‌های غذایی اختصاصی، مدیریت وزن، تغذیه درمانی و اصلاح سبک زندگی فعالیت می‌کند. دستیابی به وزن مناسب، کنترل بیماری‌های مرتبط با تغذیه و بهبود کیفیت زندگی نیازمند برنامه‌ای متناسب با شرایط هر فرد است. دریافت مشاوره تخصصی می‌تواند به افراد کمک کند تا با انتخاب‌های غذایی صحیح، سلامت خود را در کوتاه‌مدت و بلندمدت حفظ کنند.